Chưa thể nói rằng tui là một người “đầy kinh nghiệm” hay một “chuyên gia kinh tế”, nhưng đã tự làm cho mình hơn 10 năm, và đi làm mướn cho thiên hạ cũng cỡ đó, gặp hơn ngàn người và thương lượng hơn trăm hợp đồng, đông tây sang hèn, thượng vàng hạ cám, tui gặp không ít lừa đảo.

Lừa đảo không chỉ là tìm cách chiếm đoạt tài sản của người khác, những kẻ này rất dễ nhận ra. Lừa đảo tinh vi ở chỗ ăn không nói có, hữu danh vô thực, nói nhiều hơn làm, nói một đằng làm một nẻo,… nhiều hơn như vậy. Đi kèm với những điều đó chính là những thủ thuật che giấu chúng cùng những lý lẽ ngụy biện để khi phát hiện vẫn có thể chối bay chối biến.

Những kẻ lừa đảo đó, gặp nhiều, sẽ phát hiện được những điểm chung của họ. Họ tồn tại khách quan giữa đời sống này, phần lớn lừa được nhiều người nên có thể nói nhìn rất thành đạt. Vẻ ngoài thành đạt đó, tuy vậy, vẫn không che giấu được sâu bên trong chiếc cặp Samsonite và đôi giày Salvatore Ferragamo là những biểu hiện, người không biết thì cho là sành điệu, người biết thì phát hiện ra điểm lừa dối.

Tui viết bài này, trước hết để ghi lại cho tui nhớ, sau dùng để train nhân viên thân tín, sau đó đúc kết thành sách lưu truyền nội bộ gia đình, cho con cháu sau này nó đọc, mà nó tránh.

  1. Nói chuyện hay trích dẫn. Trong những lời nói của những kẻ lừa đảo, họ thường xuyên trích dẫn. Những thứ hay được lừa đảo trích dẫn:
  • Thống kê. Họ luôn đưa ra những con số thống kê, đặc biệt những con số thống kê càng lớn thì mức độ lừa đảo càng cao.
  • Những người “thành công” khác, kẻ lừa đảo sẽ trích dẫn tên, tuổi, quê quán, tình trạng gia đình, tình trạng tài chính cá nhân, quá trình làm giàu, sở thích, thái độ, quan hệ vân vân. Càng chi tiết, càng lừa đảo.
  • Quan chức nhà nước. Trích dẫn chức quan càng cao thì mức độ lừa đảo càng lớn. Đặc biệt một số kẻ lừa đảo có quan hệ qua đình với các quan chức, thậm chí còn có hình chụp chung, và họ sẵn sàng móc ra khoe cho vui.
  • Bộ luật, nghị định, thông tư, quy hoạch, dự án. Tui có một thú vui đặc biệt đối với thể loại thích trích dẫn nghị định này, chính là tỏ ra hào hứng lắng nghe và góp ý vô cái thứ họ trích dẫn đó, đối với năng lực tư duy thấp kém của những kẻ lừa đảo, đa số không ai vượt qua nổi 30 phút liên tục làm việc với các thể loại văn bản đó.

2. So sánh và dẫn chứng: so sánh là loại ngụy biện nguy hiểm nhất nhì trong kinh tế, vì nó làm cho người trong cuộc đàm phán bị đánh tráo khái niệm trong tích tắc. Và những kẻ lừa đảo thường xuyên so sánh tình trạng thực tế với một thứ gì đó “đã thành công vang dội”.

  • Tìm ra điểm chung giữa A và 19. Những kẻ lừa đảo rất thành thạo việc liên kết những mấu chốt nhỏ nhất của những sự khác biệt nhất với nhau, rồi liên kết qua hàng tá điểm nối kết liên quan và thổi phồng chúng để làm cho hai thứ hoàn toàn khác nhau trở thành giống nhau. Đây là thủ thuật có thể tập luyện được.
  • So sánh bằng các cụm từ sau:
    • theo nguồn tin riêng
    • theo anh, chị gì gì đó
    • tương tự như công ty đó/hợp đồng đó/giao dịch đó, thị trường đó
    • tương đồng, tương đối, tương lai, tương bần, tương vào mặt hahaha
    • cán cân đó, tầm cỡ đó, quy mô đó, khái niệm đó
  • Dẫn chứng từ những điều rất không liên quan. Thí dụ anh chị em bán bánh chưng, cần tìm thị trường ở Mỹ, thằng  lừa đảo anh chị sẽ nói như thế này: “bánh chưng của anh chị phải là loại bánh đặc biệt nhất trên toàn cầu, vì ở Nhật, người ta ăn bánh gai, ở Ý, người ta ăn bánh tổ, ở Netherland (nó nói Netherland mới chịu nha) người ta ăn bánh đúc, còn ở Úc thì người ta ăn bánh tôm”. Kiểu đó. và bằng phương pháp thứ 1, hắn chứng minh được là hắn có người bà con làm bánh tôm đang làm tham tán thương mại tại thương vụ Chilê chuyên sản xuất vây cá mập phơi khô, vầng, có cả ảnh, vầng, trên mạng đang rần rần.

3. Những điểm sai của bộ cánh lộng lẫy. Những bộ cánh lộng lẫy thì có vẻ như không bao giờ sai, chúng chỉ sai trong sự kết hợp và thể hiện, cụ thể:

  • Không có thương gia nào tiếp người thấp tầm hơn mình trong bộ cánh lộng lẫy, họ không có hứng diêm dúa trước người không biết thưởng thức.
  • Giày Louboutin và giỏ xách Ferragamo không xuất hiện trong các phòng họp, mà chúng xuất hiện ở nhà hàng và quán bar.
  • Dầu thơm nức mũi và son đỏ sắc sảo chỉ để gây ấn tượng tính dục.
  • Dáng đi phù hợp với trang phục. Một người thoải mái và quen thuộc trong trang phục của mình sẽ có những hành động rất tự nhiên.
  • Vớ vải màu xanh lá cây là phối hợp SAI với bất kỳ trang phục nào, nó chỉ mang thông điệp “dằn mặt” đối phương, vì đó là vớ cấp cho bộ đội.
  • Môi thâm, răng vàng và đôi mắt đỏ ngầu cũng là dấu hiệu sai trong những bộ cánh lộng lẫy
  • Nút áo lệch, dây nịt lỏng, sút dây giày, cravat méo, móng tay cáu bẩn, tóc bù xù, viết bi thiên long, tập học sinh đều là những thứ không thể xuất hiện bên cạnh bộ cánh lộng lẫy.
  • Và tin tui đi, không có thương gia nào xách vali Samsonite vuông cứng ngắc đi họp thời bây giờ nha, chỉ có những ngài thích khoe của mà thôi, đặc biệt là những ngài đặt luôn chiếc vali đó lên bàn bên cạnh mình, và thường xuyên mở ra mở vô để lấy đồ, cất đồ.

4. Những từ ngữ sai của cuộc đàm phán. Kẻ lừa đảo có thể giấu mình rất tinh vi, nhưng hầu hết không thể giấu lời nói của họ. Những kẻ đi thương lượng và đàm phán thông thường sẽ không thể im miệng từ đầu tới cuối cuộc họp được, chỉ trừ hai trường hợp: nó đang đi học, hoặc nó bị câm. Tui thống kê một số từ ngữ mang tính lừa đảo, nghĩa là khi người nào thốt lên những từ ngữ liệt kê bên dưới thì người đó đang có một ý đồ khác mà họ không nói ra:

  • Tổng thể/Tổng quát
  • Toàn diện/Toàn thể
  • Xu hướng/xu thế
  • Cách mạng/cải tổ/chuyển biến/vận động
  • Cốt lõi/ma trận/tầm nhìn/tầm cao/vĩ mô/khái quát
  • Danh dự/uy tín/thế lực
  • Hòa thượng/Thầy Bà/Nepal/Tây Tạng/Tháp, Miếu, Đình, Chùa, Mật Tông…
  • Ngài gì đó/Đức gì đó
  • Học trò/Đi dạy/Giảng viên

Phía trên là bốn nhóm dấu hiệu mà anh chị em nhận ra bằng các giác quan thông thường được. Kẻ lừa đảo ngay cả có đọc được bài viết này của tui mà tập để tránh, thì họ cũng KHÔNG THỂ TRÁNH được, do đó, với các giác quan thông thường như mắt mũi tai, anh chị em có thể quan sát được các biểu hiện kể trên.

Có những điều tinh vi hơn không? Có, nếu lừa đảo là một tảng băng, thì bốn nhóm dấu hiệu trên là phần nổi lên mà anh chị em quan sát được để tránh không đụng vào nó. Phần chìm, tui sẽ viết tiếp trong một bài khác, dài hơn, vì khi anh chị em đã ở trên tảng băng đó rồi, thì tính chất lừa đảo mới xuất hiện. Chuyện đó, dài lắm nha…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *