Lâu lâu nói chuyện Hán Nôm chơi

Nói chuyện này ra thì chắc chắn sẽ mang nhiều tai tiếng, cười chê, nhứt là với mấy bạn học Hán Nôm hay có nghiên cứu cái chữ này của cha ông mình, nhưng mà thôi kệ, tui ráng nhắm mắt nói bừa, coi như mua vui cho những người cùng niềm đau khổ với Hán Nôm như mình.

Nhiều khi nghĩ cũng bái phục mấy ông già xưa, sáng tạo ra cho được cái chữ Nôm chi cho nó khó khăn dữ dằn. Cái chữ Hán nó đã khó cùng khó cực rồi, học chục năm trời không biết được một thiên chữ hay không, chuyển qua chữ Nôm là coi như mù, học lại từ đầu. Không mù thì cũng chột, không học lại từ đầu cũng học lại từ lớp ba lớp bốn chi đó.

Để đọc được một dòng đâu chừng năm bảy chữ Nôm thôi, mà nói thiệt tui phải vừa đọc vừa đoán vừa hỏi này hỏi nọ đâu chừng mười phút mới hiểu được nó muốn nói cái gì, mà cũng không chắc là mình … đoán có trúng hông nữa.

Nói ra thì sợ ông bà ngồi dậy bóp cổ, chứ chữ Nôm là cái chữ … viết một đằng đọc một nẻo. Thí dụ như chữ Hán viết Ngã, chữ Nôm cũng viết Ngã, nhưng đọc là Ta, còn chữ Hán đọc Ta thì viết Đại, còn chữ Nôm đọc Đại thì lại viết một … chữ khác. Cứ thế, cái vòng lẩn quẩn của ông bà ngày xưa đã dẫn dắt đám hậu bối vô con đường bế tắc của việc giữ gìn một hệ thống chữ viết của người Việt.

Thí dụ như chữ Hán viết Nhật, thì chữ Nôm đọc là trời, chữ Hán viết Nguyệt thì chữ Nôm đọc là tháng (có thêm chữ thượng). Chữ Hán viết Nhật Thực, mà tiếng Việt thì hông lẽ ghi “Mặt trăng ăn mặt trời” dài quá, đành phải mượn luôn “Nhật Thực” xài tới giờ. Kể ra thì không hết thí dụ về sự rắc rối của chữ Nôm.

Riết rồi, khi đọc một văn bản thời xưa, người đọc phải ráng mà vận dụng trí tưởng tượng phong phú của mình để suy diễn về hoàn cảnh văn bản đó ra đời đặng … đoán ý mà đọc văn. Thiệt nó hành hạ con cháu hết sức.

Tới mức ngày nay không còn nhiều người đủ can đảm để theo đuổi việc giữ gìn để phát triển cái ngôn ngữ Hán Nôm rắc rối và phức tạp đó nữa.

Mà ông bà mình cũng hay, từ cả ngàn năm trước đã biết cách “xài hàng của giặc để đánh giặc”. Con cháu noi gương liền. Lấy súng của Pháp để đánh Pháp. Lượm lựu đạn Mỹ chọi Mỹ. Dzậy mà thắng. Thắng biết bao nhiêu trận. Hay thiệt. Lạy!

Nhưng mà rồi thì, cái gì không phải của mình cũng sẽ không thuộc về mình. Con nói cái này ra thì ông bà đừng có níu giò con tội nghiệp, chứ chữ Hán Nôm nó đâu phải của mình, thì của thiên phải trả địa thôi, con cháu ngày hôm nay không còn gìn giữ được, cũng vừa đáng tiếc, vừa đáng thương.

Nhìn qua những nước cũng chịu ảnh hưởng của Hán tự như Nhật Bổn, đại hàn, người ta cũng có biến thể, chuyển âm, nhưng họ lại hình thành được một cách viết của họ (kanji và hangul) và bảo tồn được tới ngày nay để trở thành chữ quấc ngữ, thì tại sao Việt Nam chúng ta lại phải xử dụng … tiếng Latin làm chữ quấc ngữ, khi mà ban đầu mục đích của nó là … truyền giáo (?!).

Nói khổ thì cũng thiệt là khổ. Trước Hán tự, người Việt mình chắc nói chuyện với nhau bằng … nút thắt (cái này là tui không chắc, tui nói đại đó nha). Sau đó trải 1000 năm Hán và Nôm lẫn lộn (giống răng với môi lẫn lộn), ngôn ngữ nút thắt coi như bỏ.

Tới chừng anh Pháp vô cái ảnh bắt mình bỏ chữ Hán, bỏ chữ Nôm, xài chữ Latin của ảnh, ngôn ngữ ngoằn nghoèo coi như tiếp tục bỏ. Suốt một thế hệ cứ đít moa với đầu toa, bóp cu với măng đít.

Xong tới Mỹ tới Liên Xô, rồi quay lại Mao-ịt, một thời bình dân học vụ chúng ta không nói Washington mà đọc là Oa-Sing-tơn, không viết là Walt Disney mà viết là Oăn-Đít-Xờ-Nây, không viết là Moscow mà ghi thẳng luôn là Mátx-Cơ-Va, chúng ta ghi hẳn hoi là Nã Phá Luân (Napoleon), và chúng ta trương bảng hiệu là bệnh viện Xanh-Pôn (Saint Paul) cho tới năm hai ngàn mười giữa thủ đô đang kỷ niệm ngàn năm văn hiến.

Cho nên, thưa ông bà, thưa những người đã sáng tạo ra Hán Nôm, con muốn thưa với ông bà là hổm rày con cháu ông bà đang cãi nhau cái vụ hắc tê vê hay hờ tờ vờ, vê tê vê hay vờ tờ vờ đó, thì chắc cũng có một phần đóng góp của ông bà. Ông bà đã làm con cháu nó loạn từ một ngàn năm trước rồi, từ cái hồi mà ông bà viết chữ Binh Bét mà bắt hậu thế đọc là Tốt đẹp vậy đó ạ.

Binh bét thì làm sao mà Tốt đẹp cho được, thưa ông bà?

(bài ni là do con đọc chữ Nôm không ra con uất ức quá nói giỡn, ông bà đừng níu giò con tội nghiệp, hic)

Likes(0)Dislikes(0)

14 thoughts on “Lâu lâu nói chuyện Hán Nôm chơi

  1. Bài này làm Mon liên tưởng tới việc các bác lớn nhà ta cãi nhau rằng nên cho con trẻ đọc A Bờ Cờ hay A Bê Xê... rồi sau đó lại có bài báo các cụ lại tranh luận nảy lửa, tuyên bố cho học trò mần lại Hán với chả Nôm để không mất gốc. Trong khi đó, ngày xưa ta quyết không xài Hán ngữ, các Bác dạy rằng phải dùng tiếng Việt, tránh dùng tiếng ngoại quốc đan xen để mà giữ gìn bản sắc... Cuối cùng thì tiếng Việt của em ở đâu?!
    Tự dưng lại nghĩ thế hệ các em, các bé sau này ngồi đánh vần Xê a ca sắc Cá...

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @Doraemon25: bây giờ mà cho con em mình học lại Hán Nôm là dzui lắm à nghen, hahahaha. Cái gốc của chữ Nôm vốn là chữ Hán, muốn đọc được chữ Nôm phải rành hết chữ Hán, ý là muốn hiểu được tinh hoa của dân tộc Việt là phải ... đọc thông viết thạo tiếng của Trung Quấc, hehe... coi chừng bàn một hồi mấy ảnh thuê chuyên gia trung quấc qua dạy nữa là mệt à, hehe...

      Thôi đừng nha, chiến đấu không mệt mỏi 1000 năm ông bà mình mới thoát khỏi ách Bắc thuộc, bây giờ học lại chữ Nôm khác gì tự quay lại một ngàn năm trước. Để dành chữ Nôm chữ Hán đó cho mấy nhà nghiên cứu đi, hehe...

      Có dạy có học thì dạy và học từ Hán Việt thôi, đừng bắt tụi nhỏ học Hán Nôm, chết á!

      Tiếng Việt bây giờ cứ đánh vần cái kiểu mấy trường hồi xưa dạy là trúng rồi, hỏng biết bày đặt cải cách giáo dục xong cái dạy đánh vần kiểu bình dân học vụ chi cho nó ngu mà sai tè le vậy hổng biết nữa hà.

      Likes(0)Dislikes(0)
  2. Dạo này ACQ viết toàn đề tài "cao cấp" với không tới, em coi bộ không ngồi xuống uống miếng nước ăn miếng bánh bàn miếng văn với ACQ được nữa 🙁

    Likes(0)Dislikes(0)
  3. ^^ sợ ông bà kéo giò mà cũng ráng viết 1 bài dài ngoằng dzậy đó ^^ haha

    Likes(0)Dislikes(0)
  4. Khổ, hình như ông bà chế ra chữ Nôm là để nguời Việt xài riêng, nhưng lại sợ mấy anh nuớc lạ hiểu đuợc nên phải "cải cách" với lại "cải trang" 🙂 xài "hàng của giặc để xử giặc" mà.
     
    Tớ còn nghe nói là ngày xưa Tiếng Việt mình nói đa âm giông giống như nguời Khờ-Me nữa kia.
     
    Chịu thua (bây giờ nguời ta nói "bó tay"), ngôn ngữ là cái thay đổi, nếu nó không thay đổi thì nó là ngôn ngữ "chết", giống như tiếng Latin.
     
    Duyệt cho nó vậy đi Demi.

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @Bildioy: rồi, đồng ý, nghe lời anh bạn này, duyệt cho nó vậy lun, hihi...

      Mà cũng ngộ, ông bà mình sáng tạo ra chữ Nôm cho người ta xài, mà lại sợ người khác đọc được, ý ổng bả là sao ta?

      Likes(0)Dislikes(0)
  5. Nói nôm na thế này cho nó dễ
    Dân VN mình toàn bắt chước, nên cần fải đổi cho nó khang khác tí, chứ giống quá thì bảo không có bản sắc riêng :))

    Likes(0)Dislikes(0)
  6. AnnA: nói như bạn thì đâu chỉ riêng Việt Nam mình bắt chước, đơn cử cho bạn nhé trong tiếng Nhật khi bạn nói "chuối" phiên âm ra cũng là "banana" đấy...bạn thấy có giống tiếng Anh không? chẳng qua là cách viết nó khác đi thôi, nhiều từ tiếng Anh cũng được phiên ra, sáng tạo trở thành tiếng Nhật nữa đấy
    vd nhé milk--> miruku , post--> posuto nghĩa cũng giống nhau cả đấy chẳng qua là thêm u, o vào đọc cho khác đi. Vậy không phải chỉ Việt Nam mình "mới bắt chước, phải đổi phong cách cho nó khang khác tí, chứ giống quá thì không có bản sắc riêng", bạn nhỉ??? Tớ nói để bạn mở rộng tầm mắt thêm thôi chứ chẳng nói là bạn sai đâu nhé!! Thân!!

    Likes(0)Dislikes(0)
  7. Còn chuyện A Bờ Cờ hay A Bê Xê thì mấy ông BGD cũng nói ùi mà, 1 cái để phát âm luyện vần, 1 cái để đọc..Kiểu này quyển "Tiếng Việt lý thú" của Trịnh Mạnh của phải tái bản và bổ sung thêm vào thôi.

    Likes(0)Dislikes(0)
  8. @Chip: tớ nói chung chung đấy, chứ tớ chả nói đến 1 vấn đề về con chữ đâu.
    Còn nói về mặt ngữ nguyên thì dài dòng lắm Chip ạ.
    Thân!
    😉

    Likes(0)Dislikes(0)
  9. Học Hán nôm vừa khô vừa khổ.
    Học xong rồi tìm việc chỗ mô

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @Hồ Ngạn Bân: tên bạn giống tên một nhân vật trong truyện Chén Canh Tình Ái quá... Đúng rồi, học Hán nôm vừa khô vừa khổ, ráng lên đi nè! Dân tộc mình mất nguyên một đống chữ của ông bà cũng vì mất đi Hán Nôm, hic!

      Likes(0)Dislikes(0)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *