Lâu lâu nói chuyện Bàn Tay chơi

Việt Nam là một quấc gia trọng Nhu hơn Cương, trọng Tĩnh hơn Động, trọng Ngắn hơn Dài, trọng Gần hơn Xa, trọng Hiền Hòa hơn Hiếu Chiến và trọng Hòa Hợp hơn Thắng Thua*.

Lý do tui dẫn một câu đề tưởng chừng hổng liên quan gì tới hai bàn tay, là bị những cái tui dẫn ở trên nó chính là những yếu tố có sức ảnh hưởng rất lớn tới rất nhiều khía cạnh khác của xã hội, trong đó có 2 bàn tay, đặc trưng cho một đất nước tiểu thủ công nghiệp như Việt Nam mình. Trong cái bài ngắn củn này, tui chỉ nói về sự linh hoạt của từ ngữ Việt Nam khi mô tả hoạt động hai bàn tay thôi.

Trong Tiếng Việt có rất nhiều từ để chỉ những hoạt động của hai bàn tay mà tiếng nước ngoài không có, hoặc không thể dịch/chuyển ngữ hết được sự linh hoạt và phong phú của những từ ngữ đó.

Tiếng Anh dùng ngón tay thì có point, tiếng Việt có chỉ, trỏ, điểm, xỉa, móc, moi
Tiếng Anh dùng nhiều ngón tay thì có take, pick, tiếng Việt có lấy, cầm, đưa, chuyển, chuyền, lượm, nhặt, mót, miết.
Tiếng Anh dùng cả bàn tay thì chỉ có take hoặc handle, trong khi tiếng Việt có hơn 10 từ: đưa, đẩy, chuyển, dời, nắm, trao, tặng, dâng, gởi, thảy, quăng, chụp, giựt, bụm, che.
Tiếng Anh dùng cả cánh tay lẫn bàn tay thì có bring, tiếng Việt có ôm, bệ, bệ, bế, bồng, đỡ, nâng.
Tiếng Anh dùng thân người và cánh tay thì có hug, tiếng Việt có ôm, ấp, nâng niu, ẵm, chắn.
Tiếng Anh dùng tay kèm với một tình cảm nào đó thì có touch, còn tiếng Việt thì thôi rồi: sờ, mó, nắn, vuốt, vuốt ve, rờ, rờ rẫm, chạm, miết, mân, mê, măng, mằng…

Ví dụ một câu tiếng Anh: He gives her the ring, trong tiếng Việt chúng ta không chỉ mô tả đơn giản ý nghĩa của hành động đó mà chúng ta còn mô tả được cả thái độ của nó: Anh trao cô chiếc nhẫn. Và nếu chúng ta thay chữ Trao đó bằng chữ Cho, Đưa, Gởi, Tặng, Dâng thì ý nghĩa của câu lập tức thay đổi, trong khi tiếng Anh vẫn cứ điềm nhiên tọa thị với một động từ Give.

Và bạn nào chuyển ngữ câu này qua tiếng Anh được tui khen hay: mẹ ôm con vào lòng, dùng thân người che chắn gió mưa.

Nhiều người cho rằng tiếng Pháp phong phú, và là ngôn ngữ có thể biểu đạt được hết tất cả những trạng thái trong cuộc sống này, thì tiếng Việt cũng không hề thua kém, và còn có nét biểu cảm hơn tiếng Pháp ở chỗ tất cả những hành động/động từ đó chỉ cần duy nhất MỘT ÂM để diễn tả.

Và ở đây chỉ là mới vài dòng ngắn ngủi đề cập tới những hoạt động cơ bản nhứt của hai bàn tay thôi, chưa nói tới các tính từ (như khum khum) và các từ chuyên môn, và tui tin là trong bất cứ góc độ nào của từ ngữ, thì Tiếng Việt vẫn luôn chiếm ưu thế vượt trội hơn hẳn so với các ngôn ngữ khác.

Tạm dừng ở đây, bữa sau nói tiếp tới cái chưn.

*: mấy cái này bạn đọc tự hiểu nha, giải thích dài dòng lắm, mà nếu có giải thích thì tui sẽ giải thích ở bài khác

5 thoughts on “Lâu lâu nói chuyện Bàn Tay chơi

  1. Tui nghi bài này còn có một tầng nghĩa khác chứ không đơn giản như vậy đâu.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *