Có cái chữ này tui chưa hiểu, ai biết chỉ giùm!

Đó là chữ BA. Không phải Ba là bố, là cha, là chồng của Má đâu nha.

Tỉ như trong chữ BA TÀU, thì chữ TÀU tui biết tại sao gọi vậy, nhưng sao lại ráp thêm chữ BA vô?

Chữ BA GAI, thì chữ GAI là hiểu được, còn chữ BA đi kèm nghĩa là sao?

Chữ BA HOA, tại sao lại ba (3) hoa, mà không phải hai hoa, bốn hoa, năm hoa hay trăm hoa?

Chữ BA LĂNG NHĂNG, tại sao thêm BA vô Lăng Nhăng mà không thêm Bốn Lăng Nhăng, Năm Lăng Nhăng?

Chữ BA CÁI THỨ…, tại sao thêm chữ Ba vô chi?

Chữ BA PHẢI, tại sao không là Tám Phải, Chín Phải?

Chữ BA CHÌM BẢY NỔI, tại sao không phải là Năm chìm Bảy nổi, cách 2 đơn vị cho nó hợp với … Chín lênh đênh (5+2=7, 7+2 =9), rõ ràng con số 3 trong câu này là vô lý.

Chữ BA VỚ, BA MỨA, tại sao thêm Ba, không bốn, không năm, để chỉ mấy cái thứ bỏ đi.

Chữ BA XU, cũng chỉ đồ rẻ tiền, nhưng rõ ràng là hai xu và một xu thì phải rẻ hơn ba xu, tại sao không nói hai, không nói một, mà là BA? Chữ BA ĐỒNG cũng chỉ đồ rẻ tiền, tỉ như trong câu: ba đồng một mớ trầu cay, sao anh không hỏi những ngày còn không?, tuy nhiên, người ta hay xài BA XU hơn.

Chữ BA XẠO = BA ĐÍA, tại sao là Ba??? Nhưng tại sao không nói BA DÓC, BA LÁO?

(chỗ này, người Nam nói BA XẠO, còn người Bắc nói BỐ LÁO, vậy BA với BỐ gặp nhau ở cùng nghĩa là … người cha. Tại sao?)


Khi tầm nguyên, Anh Chủ Quán thấy chữ BA trong tiếng Việt chỉ có 2 nghĩa, là người CHA, hoặc là số 3, ngoài ra không có nghĩa khác. Do đó, con đường truy nghĩa gốc để hiểu chữ BA trong các từ ghép trên là không thể giải thích.

Quay qua tra cứu từng từ ghép một, Anh Chủ Quán cũng không tìm ra cụm từ hay cách giải thích nào cho chữ BA, mà các tự điển đều giải thích ý nghĩa của cả từ ghép chứ không tách bạch.

Vậy tạm thời Anh Chủ Quán dựa vô những định nghĩa khác có liên quan để giải thích chữ BA này:

1/ Có một cách giải thích khi dựa vô câu: Bên nửa lạng, bên tám cân (hoặc bên Tám lạng bên nửa cân), ý của nó là hai bên tương đương nhau, và hai con số nửa (5) và tám (8) này cách nhau BA  đơn vị (5+3=8), theo cách nói ước lệ tượng trưng như vậy, thì con số BA không có ý nghĩa, vì mặc dù cách nhau 3 đơn vị, nhưng người ta vẫn so sánh 5 và 8 bằng nhau.

Nếu suy theo cách đó thì có thể nói rằng, khi xài chữ BA, người xưa muốn ám chỉ rằng cái gì ghép với BA đều không có giá trị. Ngẫm nghĩ cũng … có thể gật gật đầu được heng bà con.

Nếu hỏi về xuất xứ, thì Anh Chủ Quán cho rằng câu Bên nửa lạng, bên tám cân ra đời trước, rồi các từ ghép với BA khác ra đời sau, vì theo trí nhớ của Anh Chủ Quán, trong các truyện cổ, truyện xưa (thời phong kiến trở về trước) thì có cách so sánh như vậy, còn các từ ghép với BA chỉ mới xuất hiện gần đây, ngoại trừ chữ BA TÀU.

Nói về chữ BA TÀU, có nhiều người nói rằng do hồi trước dân Việt mình thấy người Hoa đi Tàu qua Việt Nam nên gọi họ là người Tàu, giải thích như vậy cũng có lý. Còn một cách giải thích khác nữa, là trong những năm Việt Nam bị người Hoa đô hộ, thì quan binh cai quản dân Việt đều là người Hoa, mà trong tiếng Hoa, chữ QUAN viết là , phiên âm Hán Việt đọc là TÀO, lâu ngày người Việt đọc trại thành TÀU. Tuy nhiên cách giải thích từ chữ phiên âm Hán Việt có vẻ không vững, vì dân Việt mình nếu có đọc trại thì chỉ đọc từ khó ra dễ, chứ ít khi đọc từ dễ thành khó, trong khi chữ TÀO dễ đọc hơn TÀU (phải tròn môi).

Vậy, nếu dựa vô câu Tám lạng Nửa cân, thì ta có thể giải thích là BA có nghĩa là KHÔNG CÓ GIÁ TRỊ, cái gì ghép với nó cũng không có giá trị.

2/ Còn một cách giải thích khác, là khi nói tới chuẩn mực đạo đức, người xưa có câu Quân tử nói MỘT là MỘT, HAI là HAI, chứ không nói tới BA. Vậy BA là con số thừa, không đáng quan tâm. Do đó, ta có thể suy ra là, cái gì mà ghép với BA cũng là thừa, là không đáng quan tâm.

Hay nói cách khác, theo Dịch, chỉ có Âm (hào :) và Dương (hào |), chỉ có Đúng và Sai, chỉ có Tốt và Xấu, chỉ có Sống và Chết, chỉ có thể chọn 1 trong 2, không có cái lửng lơ, lưng chừng, không có cái trung dung. Do đó, đôi khi chúng ta thấy tính cách của những “quân tử”, “đại trượng phu” hồi đó rất cứng rắn và mạnh mẽ, không uyển chuyển mềm dẻo như ngày nay (nếu không muốn nói là bây giờ quân tử chết hết rồi – Anh Chủ Quán).

Cứ theo quan niệm đó, thì lựa chọn thứ BA là dư thừa, là bất Trung bất Chính, là không tồn tại. Vậy cái gì đi với BA cũng đều là thứ không cần phải để ý tới.

Tóm lại, trước mắt thì Anh Chủ Quán chỉ có thể giải thích được chữ BA trong giới hạn hiểu biết đó của mình mà thôi, bà con có ai học rộng làm ơn giảng nghĩa giùm chữ này nha.

P.S: tui vẫn không giải thích được tại sao miền Nam nói Ba xạo còn miền Bắc nói Bố láo nha bà con, bó tay!


Nếu có khách nào comment hỏi sao mày rảnh quá, ngôn ngữ mà, nói thì nói đại đi, mắc gì tìm hiểu chi cho nó mệt, thì Anh Chủ Quán trả lời trước luôn: cái gì cũng vậy, nếu không hiểu thì không thể yêu thương!

Leave a Reply

27 Các bình luận cho "Có cái chữ này tui chưa hiểu, ai biết chỉ giùm!"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
beenhi
Guest

Ba Tri 😀 😀 😀

bichthuy
Guest
nhớ hồi xưa chị đọc ở đâu đó hay nghe ai giải thích lâu rồi nói gọi là ba tàu vì do người hoa di cư qua Việt Nam trên 3 chiếc tàu nên gọi là ba tàu.( nghe tức cười quá há) còn trừ cho ra số ba theo kẻ tám lạng , người nửa cân thì chị nghĩ ko phải đâu. Vì cân và lạng ở đây la theo cân ta ngày xưa ( 1 cân = 16 lạng = 0,605kg ) chứ ko phải cân tây như ngày nay.( 1cân = 10 lạng = 1kg) .Vì vậy… Read more »
Cà phê gió
Guest
Hồi nhỏ, khoảng tiểu học nhưng hông nhớ lớp em cũng có thắc mắc giống như anh, nên có hỏi bà ngoại. Bà nói là số 3 người Hoa đọc là Xám ( Nói láy nghĩa là Sống ).  Ba Xạo thì hiểu là Sống toàn nói xạo,  Ba Hoa là sống nói toàn mấy câu hoa mỹ, Ba Tàu là người sống bên Tào qua đây ở, Ba Lăng Nhăng là sống lăng nhăng  Ba Phải là sống không quyết đoán, chọn lựa nhiều lần Ba Xu là cái mạng sống chỉ đáng giá 3 Xu Ba Chìm Bảy Nổi là sống… Read more »
Heart
Guest

Í, hồi em học Từ vựng học cô có giải thix dzụ này nè 😀
Ba Tri =))

Cà phê gió
Guest

Thế nên em mới nói là giải thích của em chỉ hợp lí 50% thui mừ, em còn phải học nhiều lắm hihi…

bichthuy
Guest
còn như chữ ba người ta thường ghép vào trong ba hoa, ba cái linh tinh….., chị nghĩ có thể liên quan nào đến thói quen nhóm ba hay là gì đó (chưa nghĩ ra) của ông bà ta ngày xưa ko. Chẳng hạn như : – tam bảo (phật, pháp , tăng) – tam tòng (Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử) – tam nguyên ( thi hương, thi hội, thi đình) – tam sao thất bổn – quá tam ba bận – tru di tam tộc hoặc nhóm ba như tướng sĩ tượng… Read more »
bichthuy
Guest
còn rất nhiều cái liên quan đến số ba nữa nè (mới nhớ ra) – cổng tam quan ( cổng chùa thường có 3 cửa để vào – tuổi tam hạp (thân – tý – thìn, sửu – tỵ – dậu, dần – ngọ – tuất) – thuyết tam tài ( theo khổng giáo gồm xác, thần và hồn) – ngày tam nương ( ngày xui lấy tích ngày ba nàng Muội Hỉ, Đắc Kỷ, Bao Tự vào cung và làm nhà Hạ, Thương và Tây Chu bị diệt vong sau đó). – cúng tam sên ( trứng luộc ,… Read more »
bichthuy
Guest
chị nghĩ chữ tam ngày xưa đúng là mang ý nghĩa số 3, còn chữ ba ngày nay trong các câu thành ngữ hay những từ mình hay nói thì ko có ý nghĩa là con số 3 nửa mà chỉ đóng vai trò là từ ghép thôi Bởi vậy , chị mới đoán là con cháu sau này vẫn còn giữ thói quen của ông bà lnên mới hay dùng chữ ba thay cho chữ tam (dù chỉ còn phần xác ko còn phần hồn) để tỏ lòng vẫn tưởng nhớ đến ông bà chăng???? Giải thích theo kiểu… Read more »
nic
Guest

Ôi, từ với ngữ.. E thì e thua mấy cái dzụ này.. May mà còn biết đc cái 8 lạng dzới nữa cân là như thế nào..hehe.. Còn 1kg vàng = bao nhiu lượng nhỉ?

Giai Phong
Guest

Em thay cung co khi la do am dieu chang. Vi nhieu tieng trong tieng Viet nhu lao xao, lung linh… lam em co cam giac nhu nguoi Viet rat coi trong am dieu.
Ghe tham anh choi! Ben nay khong co vietkey, cai vo no khong cho nen viet the nay vay.
Chuc moi nguoi suc khoe!

Môi Hồng
Guest

Mình có biết chút chút, nhưng không biết phải giải thích thế nào.
@Giai Phong: thực ra mỗi từ trong tiếng việt đều có nghĩa á em. Ví dụ: đỏ chót, đỏ là đỏ, chót (mượn của tiếng dân tộc nào í chả nhớ) cũng là đỏ, xanh lè cũng thế :mrgreen:  (chả biết nhớ có đúng không hix)
(P/s: click cái kia ở blog mình, nó chạy qua đây)
 

Cà phê gió
Guest

@Giai Phong : Anh vào trang web tiengviet.tk đó, anh đánh rồi copy và paste

Cà phê gió
Guest

Bởi vậy người ta nói Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam hehehe…

Hỗn tạp
Guest
Về vụ ba phải, có 1 cách giải thích mình đọc được thế này: Có 1 ông quan xử 1 vụ kiện. Sau khi nghe người đi kiện thưa chuyện, ông thấy hợp lí, nói “Phải”. Rồi nghe người bị kiện nói, ông cũng thấy hợp lí, lại nói “Phải”. Bà vợ ông thấy ông đồng ý cả 2 người như vậy, quay ra trách ông. Ông nghe vợ trách có lí, nói “Phải” luôn. Từ đó sinh ra “Ba phải” để ám chỉ người cái gì cũng gật, ko có chính kiến. PS: Có 1 ý nhỏ mình ko… Read more »
bichthuy
Guest

Hy vọng sau khi ACQ thỉnh giáo vị cao niên này nêm nếm giúp thì thực khách sẽ sớm được nghe câu trả lời hợp lý nhất. . Mong lắm thay.

bichthuy
Guest

Khá khen cho ACQ đã chiêu đãi mọi người một món rất thú vị, khiến họ chợt nhận ra những thứ quá đỗi thông thường và quen thuộc lại trở nên khó lý giải và làm cho họ vùa thưởng thức lại vừa thích thú tìm tòi và chờ đọi cách nêm nếm mới để món ăn ngon hơn.
Mong ACQ sẽ nghĩ ra nhiều món ngon như vậy. Chúc buôn may bán đắt.

corn
Guest

Không ngờ mấy từ mình dùng thường ngày mà lại rắc rối như vậy. Đọc bài này học hỏi được nhiều. Cảm ơn mọi người, hihi. Chúc mọi người luôn zui zẻ!

corn
Guest
Em mới được biết cái từ “ba que xỏ lá” là do chế độ cộng sản dùng để nói chế độ ngụy. Ý nói bịp bợm, lừa đảo. Và nó bắt nguồn từ lá cờ có 3 sọc đỏ của chế độ quân ngụy. Củng có người nói từ “ba que xỏ lá” bắt nguồn từ 1 trò chơi có thưởng từ thời Pháp thuộc. Trò chơi của bọn họ gồm một cái que và ba chiếc lá. Mỗi lá có đính một chiếc vòng nhỏ ở cuống. Người chơi cầm cái que nhỏ xỏ vào ba vòng này. Mỗi… Read more »
Sang Dth
Guest
Tiếng “ba” thêm vào đằng trước, theo em nghĩ là do quan niệm. Trong quan niệm người Việt, rõ ràng là chịu nhiều ảnh hưởng từ phương Bắc, vậy nên, hễ nói “một”, thì người ta thường nghĩ tới cái gì đó duy nhất và độc tôn, thường mang ý nghĩa cao cả, bên trên, nên khi nói “một”, ít khi người ta dùng nó để biểu hiện ý nghĩa là “ít”. Tương tự, khi nói “hai”, thông thường cũng bị hiểu là “cặp”, là “đôi”, là “song song” nên ít khi người ta hiểu nó như là nghĩa số… Read more »