Có cái chữ này tui chưa hiểu, ai biết chỉ giùm!

Đó là chữ BA. Không phải Ba là bố, là cha, là chồng của Má đâu nha.

Tỉ như trong chữ BA TÀU, thì chữ TÀU tui biết tại sao gọi vậy, nhưng sao lại ráp thêm chữ BA vô?

Chữ BA GAI, thì chữ GAI là hiểu được, còn chữ BA đi kèm nghĩa là sao?

Chữ BA HOA, tại sao lại ba (3) hoa, mà không phải hai hoa, bốn hoa, năm hoa hay trăm hoa?

Chữ BA LĂNG NHĂNG, tại sao thêm BA vô Lăng Nhăng mà không thêm Bốn Lăng Nhăng, Năm Lăng Nhăng?

Chữ BA CÁI THỨ…, tại sao thêm chữ Ba vô chi?

Chữ BA PHẢI, tại sao không là Tám Phải, Chín Phải?

Chữ BA CHÌM BẢY NỔI, tại sao không phải là Năm chìm Bảy nổi, cách 2 đơn vị cho nó hợp với … Chín lênh đênh (5+2=7, 7+2 =9), rõ ràng con số 3 trong câu này là vô lý.

Chữ BA VỚ, BA MỨA, tại sao thêm Ba, không bốn, không năm, để chỉ mấy cái thứ bỏ đi.

Chữ BA XU, cũng chỉ đồ rẻ tiền, nhưng rõ ràng là hai xu và một xu thì phải rẻ hơn ba xu, tại sao không nói hai, không nói một, mà là BA? Chữ BA ĐỒNG cũng chỉ đồ rẻ tiền, tỉ như trong câu: ba đồng một mớ trầu cay, sao anh không hỏi những ngày còn không?, tuy nhiên, người ta hay xài BA XU hơn.

Chữ BA XẠO = BA ĐÍA, tại sao là Ba??? Nhưng tại sao không nói BA DÓC, BA LÁO?

(chỗ này, người Nam nói BA XẠO, còn người Bắc nói BỐ LÁO, vậy BA với BỐ gặp nhau ở cùng nghĩa là … người cha. Tại sao?)


Khi tầm nguyên, Anh Chủ Quán thấy chữ BA trong tiếng Việt chỉ có 2 nghĩa, là người CHA, hoặc là số 3, ngoài ra không có nghĩa khác. Do đó, con đường truy nghĩa gốc để hiểu chữ BA trong các từ ghép trên là không thể giải thích.

Quay qua tra cứu từng từ ghép một, Anh Chủ Quán cũng không tìm ra cụm từ hay cách giải thích nào cho chữ BA, mà các tự điển đều giải thích ý nghĩa của cả từ ghép chứ không tách bạch.

Vậy tạm thời Anh Chủ Quán dựa vô những định nghĩa khác có liên quan để giải thích chữ BA này:

1/ Có một cách giải thích khi dựa vô câu: Bên nửa lạng, bên tám cân (hoặc bên Tám lạng bên nửa cân), ý của nó là hai bên tương đương nhau, và hai con số nửa (5) và tám (8) này cách nhau BA  đơn vị (5+3=8), theo cách nói ước lệ tượng trưng như vậy, thì con số BA không có ý nghĩa, vì mặc dù cách nhau 3 đơn vị, nhưng người ta vẫn so sánh 5 và 8 bằng nhau.

Nếu suy theo cách đó thì có thể nói rằng, khi xài chữ BA, người xưa muốn ám chỉ rằng cái gì ghép với BA đều không có giá trị. Ngẫm nghĩ cũng … có thể gật gật đầu được heng bà con.

Nếu hỏi về xuất xứ, thì Anh Chủ Quán cho rằng câu Bên nửa lạng, bên tám cân ra đời trước, rồi các từ ghép với BA khác ra đời sau, vì theo trí nhớ của Anh Chủ Quán, trong các truyện cổ, truyện xưa (thời phong kiến trở về trước) thì có cách so sánh như vậy, còn các từ ghép với BA chỉ mới xuất hiện gần đây, ngoại trừ chữ BA TÀU.

Nói về chữ BA TÀU, có nhiều người nói rằng do hồi trước dân Việt mình thấy người Hoa đi Tàu qua Việt Nam nên gọi họ là người Tàu, giải thích như vậy cũng có lý. Còn một cách giải thích khác nữa, là trong những năm Việt Nam bị người Hoa đô hộ, thì quan binh cai quản dân Việt đều là người Hoa, mà trong tiếng Hoa, chữ QUAN viết là , phiên âm Hán Việt đọc là TÀO, lâu ngày người Việt đọc trại thành TÀU. Tuy nhiên cách giải thích từ chữ phiên âm Hán Việt có vẻ không vững, vì dân Việt mình nếu có đọc trại thì chỉ đọc từ khó ra dễ, chứ ít khi đọc từ dễ thành khó, trong khi chữ TÀO dễ đọc hơn TÀU (phải tròn môi).

Vậy, nếu dựa vô câu Tám lạng Nửa cân, thì ta có thể giải thích là BA có nghĩa là KHÔNG CÓ GIÁ TRỊ, cái gì ghép với nó cũng không có giá trị.

2/ Còn một cách giải thích khác, là khi nói tới chuẩn mực đạo đức, người xưa có câu Quân tử nói MỘT là MỘT, HAI là HAI, chứ không nói tới BA. Vậy BA là con số thừa, không đáng quan tâm. Do đó, ta có thể suy ra là, cái gì mà ghép với BA cũng là thừa, là không đáng quan tâm.

Hay nói cách khác, theo Dịch, chỉ có Âm (hào :) và Dương (hào |), chỉ có Đúng và Sai, chỉ có Tốt và Xấu, chỉ có Sống và Chết, chỉ có thể chọn 1 trong 2, không có cái lửng lơ, lưng chừng, không có cái trung dung. Do đó, đôi khi chúng ta thấy tính cách của những “quân tử”, “đại trượng phu” hồi đó rất cứng rắn và mạnh mẽ, không uyển chuyển mềm dẻo như ngày nay (nếu không muốn nói là bây giờ quân tử chết hết rồi – Anh Chủ Quán).

Cứ theo quan niệm đó, thì lựa chọn thứ BA là dư thừa, là bất Trung bất Chính, là không tồn tại. Vậy cái gì đi với BA cũng đều là thứ không cần phải để ý tới.

Tóm lại, trước mắt thì Anh Chủ Quán chỉ có thể giải thích được chữ BA trong giới hạn hiểu biết đó của mình mà thôi, bà con có ai học rộng làm ơn giảng nghĩa giùm chữ này nha.

P.S: tui vẫn không giải thích được tại sao miền Nam nói Ba xạo còn miền Bắc nói Bố láo nha bà con, bó tay!


Nếu có khách nào comment hỏi sao mày rảnh quá, ngôn ngữ mà, nói thì nói đại đi, mắc gì tìm hiểu chi cho nó mệt, thì Anh Chủ Quán trả lời trước luôn: cái gì cũng vậy, nếu không hiểu thì không thể yêu thương!

Likes(0)Dislikes(0)

27 thoughts on “Có cái chữ này tui chưa hiểu, ai biết chỉ giùm!

  1. nhớ hồi xưa chị đọc ở đâu đó hay nghe ai giải thích lâu rồi nói gọi là ba tàu vì do người hoa di cư qua Việt Nam trên 3 chiếc tàu nên gọi là ba tàu.( nghe tức cười quá há) còn trừ cho ra số ba theo kẻ tám lạng , người nửa cân thì chị nghĩ ko phải đâu. Vì cân và lạng ở đây la theo cân ta ngày xưa ( 1 cân = 16 lạng = 0,605kg ) chứ ko phải cân tây như ngày nay.( 1cân = 10 lạng = 1kg) .Vì vậy so sánh 8 lạng và 1/2 cân ở câu này là ko sai.

    Likes(0)Dislikes(0)
  2. Hồi nhỏ, khoảng tiểu học nhưng hông nhớ lớp em cũng có thắc mắc giống như anh, nên có hỏi bà ngoại. Bà nói là số 3 người Hoa đọc là Xám ( Nói láy nghĩa là Sống ).

     Ba Xạo thì hiểu là Sống toàn nói xạo,
     Ba Hoa là sống nói toàn mấy câu hoa mỹ,
    Ba Tàu là người sống bên Tào qua đây ở,
    Ba Lăng Nhăng là sống lăng nhăng 
    Ba Phải là sống không quyết đoán, chọn lựa nhiều lần
    Ba Xu là cái mạng sống chỉ đáng giá 3 Xu
    Ba Chìm Bảy Nổi là sống lúc chìm lúc nổi
    ...

    Theo em biết là như vậy, nhưng mà giải thích của em thấy chỉ thỏa đáng 50% thôi, biết bao nhiêu nói bấy nhiêu vậy hihi...

    1 đọc là Dát nghĩa là Người
    2 đọc là Dị
    3 đọc Xám là Sống
    4 đọc là Xi, một số đọc là Xỉ nghĩa là Chết ( số 4 là số xui của người Hoa )
    5 đọc là Ụm, cái này hông biết nghĩa
    6 đọc là Lục là Lộc, có tiền tài danh vọng
    7 quên cách đọc
    8 đọc là Pát là Phát tài
    9 đọc là Cửu là Cẩu, cái này dùng để chửi
    10 đọc là Xập
    11 là Xập Dát
    12 là Xập Dị
    ...
    168 là Dát Lục Pát nghĩa là càng ngày càng phát tài. ( khác với số 4 thì đây là số Tiến của người Hoa )
    8899 là Gìau nức tiếng
    520 là Chỉ có mình em
    ...vân vân...

    Likes(0)Dislikes(0)
  3. Í, hồi em học Từ vựng học cô có giải thix dzụ này nè 😀
    Ba Tri =))

    Likes(0)Dislikes(0)
  4. còn như chữ ba người ta thường ghép vào trong ba hoa, ba cái linh tinh....., chị nghĩ có thể liên quan nào đến thói quen nhóm ba hay là gì đó (chưa nghĩ ra) của ông bà ta ngày xưa ko. Chẳng hạn như :
    - tam bảo (phật, pháp , tăng)
    - tam tòng (Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử)
    - tam nguyên ( thi hương, thi hội, thi đình)
    - tam sao thất bổn
    - quá tam ba bận
    - tru di tam tộc
    hoặc nhóm ba như tướng sĩ tượng hay xe pháo mã ( trong cờ tướng)...
    chị nghĩ có thể vì thế mà ngay cả trong thành ngữ của ta cũng có rất nhiều câu bắt đầu bằng chữ ba như : ba hoa chích chòe, ba que xỏ lá...cứ thế con cháu cứ việc kế thứa và phát triển thêm chăng.
    còn từ ba xạo và bố láo ko hoàn toàn tương nhau đâu. Từ bố láo có hàm ý chỉ xấc xược trong đó. Bị chửi bố láo thì nặng hơn ba xạo
    ACQ thấy sao???

    Likes(0)Dislikes(0)
  5. còn rất nhiều cái liên quan đến số ba nữa nè (mới nhớ ra)
    - cổng tam quan ( cổng chùa thường có 3 cửa để vào
    - tuổi tam hạp (thân - tý - thìn, sửu - tỵ - dậu, dần - ngọ - tuất)
    - thuyết tam tài ( theo khổng giáo gồm xác, thần và hồn)
    - ngày tam nương ( ngày xui lấy tích ngày ba nàng Muội Hỉ, Đắc Kỷ, Bao Tự vào cung và làm nhà Hạ, Thương và Tây Chu bị diệt vong sau đó).
    - cúng tam sên ( trứng luộc , thịt ba rọi và 1 con tôm hoạc cua)
    - năm tam tai ( năm xui)
    - ba cọc ba đồng ( thành ngữ)
    Ai nhớ kể ra tiếp để mình cùng hiểu thêm về ngôn ngữ và văn hóa nước mình

    Likes(0)Dislikes(0)
  6. @chị Thủy: dạ đúng chị, quả thiệt có rất nhiều thành ngữ tục ngữ và từ ngữ của Việt Nam có liên quan tới con số Ba, do đó em mượn luôn cái comment của chị để phản biện ý kiến giải thích rằng: "vì người Việt không thích con số BA, nên họ dùng nó để nói về những gì xấu xí" của Gấu Bông khi giải thích với Anh Chủ Quán tại sao người ta dùng BA mà không BỐN trong các cặp từ ghép trên.

    Nhưng khi mà suy rộng ra BA thành TAM (三) như các ví dụ của chị Thủy, thì hình như con số 3 này nó mất đi cái ý ... xấu, còn khi cứ để nguyên nó là BA, thì nó lại lòi ra toàn là ý xấu, như mấy chữ chị dẫn trên: ba que xỏ lá, ba hoa chích chòe, ba cọc ba đồng... Câu hỏi nảy sinh là: tại sao dùng BA, và chữ BA trong trường hợp này là Thuần Việt hay Hán Việt (là từ mượn hay do dân mình sáng tác)?

    Nếu BA là tiếng Hán (波), tức là SÓNG, như trong từ Phong Ba (Sóng Gió), Ba Đào (ngọn sóng), Lăng Ba (Lăng: tảng băng), thì khi ghép Sóng (BA)với Que, Xạo, Hoa... đều không có ý nghĩa (nhưng ghép BA-sóng với TÀU thì có nghĩa, tức là mấy chiếc tàu trên sóng, hợp lý). Vậy chắc chắn BA ở đây không phải là Hán Việt, mà là Thuần Việt.

    (ui da, nếu hiểu BA là Sóng, thì nói trại ra đúng là SỐNG, khớp với kiểu giải thích của bà ngoại Caphegio, nhưng về nghĩa thì lại vô nghĩa, vì Sống Que là cái gì?)

    Vậy nếu BA là tiếng Thuần Việt, thì rõ ràng phải giải thích dựa trên ngữ nghĩa Việt, tới đây thì em ... tắc, đành xếp bàn phím đứng khoanh tay chờ mấy anh chị giải thích tiếp giùm em!

    Likes(0)Dislikes(0)
  7. chị nghĩ chữ tam ngày xưa đúng là mang ý nghĩa số 3, còn chữ ba ngày nay trong các câu thành ngữ hay những từ mình hay nói thì ko có ý nghĩa là con số 3 nửa mà chỉ đóng vai trò là từ ghép thôi
    Bởi vậy , chị mới đoán là con cháu sau này vẫn còn giữ thói quen của ông bà lnên mới hay dùng chữ ba thay cho chữ tam (dù chỉ còn phần xác ko còn phần hồn) để tỏ lòng vẫn tưởng nhớ đến ông bà chăng????
    Giải thích theo kiểu này chắc ông bà ngồi dậy cú đầu quá. Haha

    Likes(0)Dislikes(0)
  8. Ôi, từ với ngữ.. E thì e thua mấy cái dzụ này.. May mà còn biết đc cái 8 lạng dzới nữa cân là như thế nào..hehe.. Còn 1kg vàng = bao nhiu lượng nhỉ?

    Likes(0)Dislikes(0)
  9. Em thay cung co khi la do am dieu chang. Vi nhieu tieng trong tieng Viet nhu lao xao, lung linh... lam em co cam giac nhu nguoi Viet rat coi trong am dieu.
    Ghe tham anh choi! Ben nay khong co vietkey, cai vo no khong cho nen viet the nay vay.
    Chuc moi nguoi suc khoe!

    Likes(0)Dislikes(0)
  10. Mình có biết chút chút, nhưng không biết phải giải thích thế nào.
    @Giai Phong: thực ra mỗi từ trong tiếng việt đều có nghĩa á em. Ví dụ: đỏ chót, đỏ là đỏ, chót (mượn của tiếng dân tộc nào í chả nhớ) cũng là đỏ, xanh lè cũng thế :mrgreen:  (chả biết nhớ có đúng không hix)
    (P/s: click cái kia ở blog mình, nó chạy qua đây)
     

    Likes(0)Dislikes(0)
  11. Về vụ ba phải, có 1 cách giải thích mình đọc được thế này:
    Có 1 ông quan xử 1 vụ kiện. Sau khi nghe người đi kiện thưa chuyện, ông thấy hợp lí, nói "Phải". Rồi nghe người bị kiện nói, ông cũng thấy hợp lí, lại nói "Phải". Bà vợ ông thấy ông đồng ý cả 2 người như vậy, quay ra trách ông. Ông nghe vợ trách có lí, nói "Phải" luôn. Từ đó sinh ra "Ba phải" để ám chỉ người cái gì cũng gật, ko có chính kiến.
    PS: Có 1 ý nhỏ mình ko đồng ý, là nói chữ "Tào" dễ hơn chữ "Tàu". Miền Trung thường nói lái chữ "Tao" thành "Tau" đó thôi. Nếu nói vài lần "tau" với người miền Trung, mình thấy bật ra tiếng "tau" dễ dàng hơn "tao" nhiều.

    Likes(0)Dislikes(0)
  12. Anh Chủ Quán thắc mắc về con số BA đăng lên Quán Quê một tuần chưa tìm được câu trả lời, tức quá bèn email hỏi ông Trần Văn Khê, thì nhận được trả lời hôm nay, post lên đây bà con đọc tham khảo, luôn tiện treo lên tường, mai mốt xin thêm chữ về vụ này treo luôn một lượt, đăng độc quyền tại Quán Quê luôn, hehe…

    Cháu xxx thân mến,

    Ông rất vui khi được thư con. Ông sẽ trả lời thư của con đầy đủ hơn, nhưng hôm nay ông có thể nói rằng Ông cũng đã đặt câu hỏi tại sao số 3 lại dùng vào nhiều chuyện không hay, như 3 xí 3 tú; 3 tang; 3 xạo … vì số 3 thường có trong các Tôn Giáo, lại được xem là quan trọng.

    - Trong đạo Phật: có Tam Tự Qui (Qui Y Phật, Qui Y Pháp, Qui Y Tăng), bắt đầu phải bỏ Tham-Sân-Si.

    - Đạo Thiên Chúa: có 3 Ngôi (Ngôi giữa mang cây Thánh Giá)

    - Đạo Cao Đài: là Đại đạo Tam Kỳ Phổ Độ, 3 nhánh 1 cội.

    - Theo Khổng giáo: con trai phải giữ Tam Cang Ngũ Thường; Phụ nữ phải biết Tam Tùng Tứ Đức

    - Ấn Độ giáo: có 3 vị Bhrama (Sáng tạo) Vishnou (Gìn giữ) Shiva (Phá hoại) nhưng phá hoại để tái tạo.

    Trong Lịch sử của Trung Quốc có chuyện Tam quốc, trong đó thế chân vạc là vững chắc nhất. Đào Viên kết nghĩa có 3 anh em (Lưu Bị, Quan Công, Trương Phi) khi Quan Công trở thành Quan Thánh, được thờ chung 3 người (Quan Công, Quan Bình, Châu Xương).

    Trong bộ Tây Du, khi Tam Tạng đi thỉnh kinh, cũng có 3 học trò (Tề Thiên – Bát Giới – Sa Tăng)

    Ngoài ra, theo tín ngưỡng dân gian, thì mỗi người có 3 hồn, đàn ông thì 3 hồn 7 vía, đàn bà thì 3 hồn 9 vía.

    Trong nghi thức đạo Phật, khai chuông mõ, theo luật khởi Tam diệt Tứ.

    Trong Bát Nhã, dùng 3 tiếng trống 1 tiếng chuông xen kẽ với 4 tiếng trống 1 tiếng chuông, phỏng theo bài Kệ “Bát Nhã Hội” 3 trống 1 chuông; “Thỉnh Phật thượng đường” 4 trống 1 chuông; “Đại chúng đồng văn” 4 trống 1 chuông, “Bát nhã Âm” 3 trống 1 chuông.

    Trong ngôn ngữ, cũng có những cụm từ: 3 điều 4 chuyển; 3 đồng 7 đội; ăn cơm 3 chén uống rượu 3 chung … đều là số 3, mà dùng trong một bối cảnh bình thường.

    Vì thế, Ông không hiểu sao số 3 lại được gắn vào nhiều việc không hay như con đã nêu ra và Ông cũng có nhắc trong đoạn đầu.

    Bao giờ Ông tìm được lý do xác đáng Ông sẽ gửi thư cho con. Hiện Ông đang có nhiều việc làm. Ông chúc con được khỏe mạnh và thành công trong mọi việc.

    Ông Hai TVK

    P.S: thư ông Hai Khê viết không có dấu, Anh Chủ Quán tự tiện thêm dấu vô, không biết trúng hết không tại có nhiều từ chuyên môn, lỡ trật dấu nào chắc bị cú đầu quá, hehehe…

    Likes(0)Dislikes(0)
  13. Hy vọng sau khi ACQ thỉnh giáo vị cao niên này nêm nếm giúp thì thực khách sẽ sớm được nghe câu trả lời hợp lý nhất. . Mong lắm thay.

    Likes(0)Dislikes(0)
  14. Khá khen cho ACQ đã chiêu đãi mọi người một món rất thú vị, khiến họ chợt nhận ra những thứ quá đỗi thông thường và quen thuộc lại trở nên khó lý giải và làm cho họ vùa thưởng thức lại vừa thích thú tìm tòi và chờ đọi cách nêm nếm mới để món ăn ngon hơn.
    Mong ACQ sẽ nghĩ ra nhiều món ngon như vậy. Chúc buôn may bán đắt.

    Likes(0)Dislikes(0)
  15. Không ngờ mấy từ mình dùng thường ngày mà lại rắc rối như vậy. Đọc bài này học hỏi được nhiều. Cảm ơn mọi người, hihi. Chúc mọi người luôn zui zẻ!

    Likes(0)Dislikes(0)
  16. Em mới được biết cái từ "ba que xỏ lá" là do chế độ cộng sản dùng để nói chế độ ngụy. Ý nói bịp bợm, lừa đảo. Và nó bắt nguồn từ lá cờ có 3 sọc đỏ của chế độ quân ngụy.

    Củng có người nói từ "ba que xỏ lá" bắt nguồn từ 1 trò chơi có thưởng từ thời Pháp thuộc. Trò chơi của bọn họ gồm một cái que và ba chiếc lá. Mỗi lá có đính một chiếc vòng nhỏ ở cuống. Người chơi cầm cái que nhỏ xỏ vào ba vòng này. Mỗi người chỉ được xỏ một lần. Người nào xỏ vào được một lúc cả ba lá và nhấc được chúng lên thì được lĩnh thưởng. Ai xỏ trật, tức xỏ không vào lá nào hoặc chỉ vào một trong ba lá, sẽ mất toi số tiền đặt cược. Cũng liên quan tới trò chơi này, có người kể lại cách thức chơi của bọn chủ trò có khác chút ít. Chúng thường dùng ba que nhỏ, trong đó chỉ có một que xỏ vào chiếc lá rồi chìa cho mọi người xem. Chúng tuyên bố rằng nếu ai rút trúng que có chiếc lá khi chúng nắm tay lại thì người đó trúng thưởng. Ngược lại, người chơi sẽ mất số tiền đặt cược trước. Dù chơi theo cách thức nào đi nữa, thì bọn chủ trò vẫn có nhiều mưu mẹo, khiến cho người chơi bao giờ cũng thua cuộc. Vì thế, người ta mới gọi bọn chủ trò là bọn "ba que xỏ lá" với hàm ý là bọn bịp bợm, lừa đảo, dối trá.
    Hic, cái này là do nghe người ta kể lại zậy, chứ em hổng biết có chinh xác không nữa.

    Likes(0)Dislikes(0)
  17. @corn: vụ giải thích của em về Ba Que Xỏ Lá nghe rất có lý, vì trong một cuốn từ điển tiếng Việt cũng đã định nghĩa chữ Ba Que y như em nói (nhưng không giải thích rõ ràng như em), người ta viết là: Ba que. Một cuộc đánh tiền bằng ba cái que của bọn keo hèn bày ra đánh ở đường ở chợ. Nghĩa bóng chỉ những người dối-dá điên-đảo: Đồ ba que.

    Còn việc có người nói rằng Ba Que là do Cộng Sản nói về Cộng Hòa như em nói thì anh không nghĩ vậy, vì nếu thật sự Cộng Sản nói vậy tức là điều đó bộc lộ sự ngu dốt của chính họ, vì cờ của Việt Nam Cộng Hòa được gọi là cờ Tam Tài, rất có ý nghĩa về mặt văn hóa của dân tộc Việt Nam mình chứ không vô nghĩa như những lá cờ khác (ở đây, anh muốn nói tới ý nghĩa của biểu tượng trước khi nó được sinh ra, chứ không phải có biểu tượng rồi người ta mới gán ghép khái niệm cho nó).

    Likes(0)Dislikes(0)
  18. Tiếng "ba" thêm vào đằng trước, theo em nghĩ là do quan niệm. Trong quan niệm người Việt, rõ ràng là chịu nhiều ảnh hưởng từ phương Bắc, vậy nên, hễ nói "một", thì người ta thường nghĩ tới cái gì đó duy nhất và độc tôn, thường mang ý nghĩa cao cả, bên trên, nên khi nói "một", ít khi người ta dùng nó để biểu hiện ý nghĩa là "ít". Tương tự, khi nói "hai", thông thường cũng bị hiểu là "cặp", là "đôi", là "song song" nên ít khi người ta hiểu nó như là nghĩa số nhiều như quan niệm của phương Tây. Vậy nên, theo em nghĩ, khi nói "ba", đó là cách nói đơn giản và nhỏ nhất để biểu thị số nhiều, số đông v...v...
    Tương tự, mọi người cũng sẽ dễ thấy, hễ nói tới "bốn", người ta nghĩ tới "vuông" hơn, nói tới "năm", người nghĩ tới hình ảnh ngôi sao, liên hệ tới sự vững vàng hơn, từ "sáu", "bảy" trở lên, dùng diễn đạt thứ gì nhiều, nhiêu khê. Mọi người có thể thấy người Việt mình dùng chữ "tám" để nói mấy người nhiều chuyện, hoặc trong "tám lạng", đó là do quan niệm.
    "Chín" và "mười" đặc biệt hơn, hôm nào em sẽ bàn tiếp.
    Nếu nhìn lại, ta sẽ thấy rõ ràng, những từ dính với tiếng "ba" đa phần là mang ý nghĩa gom gộp, chung chung, và nếu dùng cái ý của từ "vài", "mấy", "toàn" (mang nghĩa số nhiều), ta cũng thấy xuôi tai hơn, ví dụ:
    Ba xạo -> Mày là đồ ba xạo -> Mày toàn nói chuyện xạo.
    Ba xu -> Tiểu thuyết ba xu -> Tiểu thuyết chỉ có giá vài xu.
    Ba cái thứ ... -> Mấy cái thứ ...
    Ba chìm bảy nổi -> tiếng "ba" chỉ số nhiều, nhưng là số nhiều ở mức thấp, lẻ tẻ, tiếng "bảy" cũng chỉ số nhiều, nhưng hàm ý là cao, là dữ dội, vậy dùng "ba chìm, bảy nổi" tức là hàm ý sự cao thấp, nhiều ít một cách rõ ràng hơn, dùng "năm chìm, bảy nổi" thì không thấy được mức độ trồi sụt của nó.
    Còn chuyện "ba tàu", theo em, là cách gọi có phần khinh miệt. Người miền Nam có thói xấu, là đem quê quán chủng tộc người ta ra gọi, cốt ý cười nhạo. Đây rõ ràng là một điều rất thật. Lấy ví dụ, không người miền Bắc nào gọi Nam kỳ để miệt thị, nhưng người miền Nam thì hay chửi là "Bắc kỳ" (hồi nhỏ em từng bị mấy đứa kia quánh em vì hay chửi tụi nó như vậy). Vậy nên, khi gọi họ là "Ba Tàu", theo em nghĩ, là theo cách hiểu "mấy cái đứa Tàu". Mà cũng theo em biết, người Hoa rất ghét bị gọi là "ba Tàu".
    Vậy tổng kết lại, theo ý em, tiếng "ba" ghép trong trường hợp này, biểu thị ý "nhiều", nhưng ở mức thấp nhất, tức là vừa mới nhiều, lẻ tẻ, một dạng của từ "mấy", "vài" v...v... nhưng có hàm ý chê bai, rẻ rúng trong đó.
    Vài lời tham gia, mọi người cùng cho ý kiến.

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. Sang nói vậy chưa vững.

      Nếu em nói MỘT nghĩa là ít, thì anh nói MỘT ĐỐNG, MỘT BẦY, MỘT ĐÁM, MỘT NHÀ thì là ít hay nhiều?

      Nếu em nói HAI nghĩa là cặp, thì anh nói HAI HỌ, HAI BÊN, ÔNG HAI, CẬU HAI đều không có nghĩa là cặp.

      Nếu nói tới NĂM, anh nghĩ tới ngũ hành chứ không nghĩ tới ngôi sao.

      Người ta nói TÁM để chỉ mấy người nhiều chuyện là xuất phát từ một cái kịch Trong nhà Ngoài phố hồi năm chín mươi mấy, trong đó có một nhân vật tên là Tám, rất nhiều chuyện, từ đó chết danh và người ta xài danh từ để làm tính từ/động từ luôn. Và chữ TÁM chỉ phổ biến trong miền NAM, vì chương trình Trong nhà ngoài phố là của đài HTV, chứ nếu nó là một quy ước dùng từ thì cả Nam và Bắc phải dùng cùng 1 chữ với cùng 1 nghĩa, trong khi ngoài Bắc gọi nhiều chuyện là BUÔN DƯA LÊ, BUÔN CHUYỆN chứ không gọi Tám.

      Đồng ý với em con số BẢY, không đồng ý những con số còn lại, hehe...

      Likes(0)Dislikes(0)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *