Marketing Là Gì?

Dạo này tui thỉnh thoảng nhận được mấy cái email cứ hỏi tui lác đác marketing là gì, PR là gì, advertising là gì, promotion activation internation mamamation tùm lum tà la lation là cái gì, nên tui cảm thấy cần phải viết cái bài này đặng trả lời chung cho các bạn tò mò mà không biết hỏi ai đó, kkk…

Bài này, là tui cố tình viết bằng thứ ngôn ngữ “hiện đại” nha mấy bạn, cho nó phù hợp trào lưu nha mí bạn, bạn nào đọc từ trên xuống dưới mà hiểu hết không cần tra từ điển thì được coi như tiếng Anh ba mứa của mấy bạn đủ để đi làm marketing ở Việt Nam rồi ha, bạn nào mà đọc bị “vướng” từ chuyên môn thì làm ơn luyện thêm, đặng chừng nào cái tiếng Anh hai mứa rưỡi của mấy bạn được đủ ba mứa thì tự tin đi làm rồi nghen^^.

Rồi, vô đề.

Marketing là gì?

Tất nhiên, theo cái define trong colleges của mấy bạn có professional là Marketing á, thì Marketing là một chuỗi các activations của các brands, các companies, các bla bla bla nào để qua đó mang những cái image của doanh nghiệp tới được target market. Marketing có nhiều loại, marketing traditional, marketing mix, marketing modern vân vân. Đó là theo trường học héng.

Còn theo tui, marketing chỉ có 4 chữ thôi: xây dựng thị trường.

Thời buổi này đi làm marketing ở Việt Nam cho mấy cái local brands nó cũng dễ lắm, lòng vòng cũng chỉ có nhiêu đó mà work-out thôi. “Nhiêu đó” là gì? Là promotions nè, activations nè, events nè, push bài trên báo nè, book quảng cáo trên báo giấy nè, book quảng cáo trên tivi radio nè, làm TVC, làm viral media nè, mua banner nè, design billboard với poster với brochure nè, và làm marketing executives thì đừng quên một thứ nữa rất quan trọng nha: commission ạ.

Ngày hôm nay, tui rarely see some people làm cái gì đó dính dáng tới marketing mà không liên quan tới commission, đặc biệt là chạy TVC với events, book bài book quảng cáo là commission có khi lên tới 30-40 percent. Mà nhiều khi cũng khổ lắm, sếp giao việc cho bạn đi book quảng cáo trên báo giống như test bạn coi bạn có phải là loại người ham ăn hay không dzậy á, hay thiệt sự là he hông có realize ra rằng khi mà bạn email hay gọi điện thoại cho agency để hỏi thăm info là nó quăng thẳng vô mặt bạn cục tiền luôn: dạ, total cost là nhiêu đó đó đó, riêng anh/chị là em gởi 20% nha, hóa đơn em xuất đầy đủ cho công ty, em make sure với chị luôn.

Hỏi bạn, là bạn, sinh viên mới ra trường, hay đi làm được chừng hai ba năm, tính nhẩm thấy 20% của một cái chương trình activation của công ty chi phí khoảng năm bảy trăm triệu around that bạn có tham không? Vậy thì hãy khôn khéo khi bắt tay vô thương vụ nhận commission đầu đời của mình, nó sẽ giúp bạn take off ngoạn mục hay nó sẽ dìm career và danh tiếng của bạn suốt cuộc đời chỉ dính tới những cái plans cũ rích cũ mèm chôm chỉa cắt ráp từ người khác và những con số commission để consider, chuyện đó tùy mức độ sáng suốt của bạn héng.

Một chuyện nữa, mà người làm marketing ở Việt Nam hôm nay phải consider là công việc của bạn là national-wide hay là local job? Nhiều công ty đẩy marketing executives chạy những activations hoặc sampling quy mô national-wide luôn, có khi đi đủ 60 tỉnh thành, coi như cả năm bạn ở nhà chừng một hai tháng, còn nhiêu là ăn ở hotel, đi taxi, thậm chí ngủ đêm tại hội chợ chung với muỗi mòng đồ cũng có nữa nha. Nhưng mà làm national-wide thì được cái đi nhiều, biết nhiều, thích hợp với những bạn ăn ở nhà mướn trên Saigon, đi business-trip được ăn nhà hàng ngủ máy lạnh đi taxi đem hóa đơn về cty claim back thì sướng quá, tội tình gì không làm, anyway thì bạn làm việc local bàn giấy thì bạn cũng chỉ loanh quanh Saigon chứ không có được về quê ở bên gia đình, sẽ buồn chán heng…

Một chuyện có liên quan nữa là cái network của bạn cũng có ảnh hưởng khi mà bạn muốn làm marketing. Một đòi hỏi khá là quan trọng khi mà bạn làm marketing, hay nhỏ hơn là phụ trách một phần nhỏ trong toàn bộ chuỗi marketing là event, hay advertising, hay PR, là bạn bắt buộc phải có một danh sách supplier thân tới mức bạn set-up được một event cho 10.000 người tham dự trong vòng 10 cú điện thoại. Not easy ha, đối với mấy bạn sinh viên mới ra trường thì nghe điều đó cảm thấy difficult, chứ đối với mấy bạn đã và đang làm trong nghề, đọc tới khúc này dám chắc trả giá được với tui luôn: trong vòng 3 cú điện thoại là tui lên plan, pitching, tính cost rồi deploy luôn cho ông chứ làm gì 10 cú điện thoại ghê dzậy. Túm lợi là network nó đóng góp quite important trong sự nghiệp làm marketing của bạn đó, tới mức mà các agency với supplier nó cứ mời bạn đi dinner, đi party, đi coffee thường xuyên và liên tục, không có dịp lễ nào là nó không gởi quà hay thiệp tặng bạn đặng nhắc bạn nhớ tới nó, đặng khi mà công ty bạn có event gì là bạn kêu ngay nó, tất nhiên, tất nhiên, they never quên cái phần commission của bạn đâu.

Đó là nói chuyện làm marketing với công ty có vốn nước ngoài, sếp điều hành là người Việt Nam, budget bành ki nhưng ngu nên bị mấy bạn manager ma xó lừa gạt, chứ làm marketing trong công ty vốn nước ngoài sếp nước ngoài hay vốn nội địa sếp nội địa thử coi cái budget của bạn nó tight hay nó easy là biết liền. Chỗ này tui muốn nói cho rõ là sếp nào cũng vậy, nước ngoài hay trong nước gì cũng vậy, Việt Nam ăn thì nước ngoài nó cũng ăn, có điều cách tiếp cận khác nhau thôi, hehe…

Làm marketing với công ty local sếp local rất dễ gặp trường hợp kế hoạch đưa lên là 3 tỷ xong sếp ngâm 3 tháng, đợi chừng nào sếp hứng cái sếp lôi ra duyệt cho 500 triệu, proposal trình sếp là 12 hạng mục sếp gạch bừa hết 10 hạng mục còn lại 2 cái mục mà run cũng ok không run cũng never mind, 500 triệu sếp duyệt á bạn xài chừng phân nửa hà, còn phân nửa là phải cân đo đong đếm coi sếp thử lòng mình hay là him không biết mình xài không hết héng, nếu thiệt sự him have no idea thì bạn cứ âm thầm ẵm trọn, accountants miễn giải trình luôn cũng không sao.

Thỉnh thoảng đi làm marketing bạn sẽ gặp trường hợp là phòng marketing đưa ra budget cần để run cái plan của bạn là 2 tỷ nhưng mà cái bạn purchasing đó bản kiếm đâu được supplier ở đâu á, đầy đủ hạng mục y chang plan của bạn luôn nhưng mà budget của bên purchasing chỉ có 500 triệu thôi. Hai bên đem trình kế toán, tất nhiên kế toán sẽ chọn bên nào rẻ mà làm. Nếu bạn là manager thì trong trường hợp này bạn sẽ lồng lộn lên, lôi thằng purchasing ra chửi rủa, xong ton hót với up-liner của bạn là “em chắc chắn với anh không thể có trường hợp làm rẻ như vậy xảy ra, em có 10 năm trong nghề rồi, em làm biết bao nhiêu cái activation như vậy rồi, em super believe là quality của thằng supplier đó not good, anh cứ tin em đi”, rồi kêu bạn supplier của purchasing lên pitching hạch hỏi chà đạp ép cung nó cho tới mức nó nản quá bỏ chạy mất dép hoặc nó sẽ cảm thấy nguy hiểm rồi nó charge tiền dịch vụ của nó 1 mà nó charge tiền đền hợp đồng tới 10, bằng đúng cái giá 2 tỷ mà bạn đã proposed với sếp ban đầu. Còn nếu bạn chỉ là lính lác executive thì đành chịu, im miệng mà nhận contact của supplier bên purchasing giao cho mà làm, có troubles gì bạn tự gánh chịu, purchasing chỉ có trách nhiệm đem supplier về thôi, còn run có smooth hay không là trách nhiệm của bạn héng. Trong trường hợp này thì đi kiếp sếp trực tiếp của bạn mà nhờ support đi nghen…

Nói chung đã đi làm marketing thì bạn sẽ phải deal với rất nhiều loại người, thông thái giả ngu có mà ngu giả thông thái cũng có, gái giả trai có mà trai giả gái cũng có, đại gia giả nghèo có mà ít tiền giả đại gia cũng có, cái most important á, chính là bạn phải tỉnh táo nhận ra bản chất thật của cái đứa mà bạn đang deal là cái gì, nếu không bạn sẽ rất dễ rơi vô thiên môn trận của người khác mà không biết chừng nào mới get out of that shit ha.

Đi làm marketing ở Việt Nam, làm sếp không nói, nếu chỉ làm normal executive thì nói chung vô công ty nào cũng vậy, nhớ giùm tui một câu danh ngôn có tính chất quy nạp lẫn diễn dịch, phân tích lẫn tổng hợp trong trường hợp này là same shit, different assholes thôi.

Truyền thuyết về Marketing

Truyền thuyết thứ 1: Marketing là xài tiền, còn Sales là kiếm tiền, nên trong công ty thì thường Sales ghét Marketing lắm.

Bậy. Không có Sales nào ghét Marketing cả, vì trong nhiều trường hợp, sales làm việc đơn giản hơn marketing nhiều lần. Tất nhiên, nếu marketing làm đúng bài bản, thì sales bán hàng rất dễ, có sẵn purchasing power rồi, sales cứ nhè target market ôm hàng nhào vô bán là người ta mua, thậm chí có nhãn hàng tui biết là distributors tự động gọi điện thoại lên cty mua hàng luôn, sales khỏi đi bán tới đó luôn, vì thằng marketing nó làm quy mô national-wide tốt quá, distribution channel chưa phủ tới thị trường xa mà ở đó đã có nhu cầu xài sản phẩm đó rồi. Doanh số thì về Sales, sales đạt target thì có thưởng tháng, thưởng quý, thưởng năm, còn marketing chỉ biết mình có thưởng hay không vào quý 4 cuối năm thôi, có khi qua hết quý 1 năm sau mới được BoD thương tình xét thưởng các chương trình năm trước là chuyện bình thường.

Truyền thuyết thứ 2: lên plan marketing phải chặt chẽ và có tính thuyết phục.

Bậy. Trật lất. Sai bét luôn. Các sếp local thì làm biếng đọc, sếp nào siêng đọc thì sếp đó có sẵn plan rồi không mướn marketing manager về lảm gì cho tốn tiền, cho nên các marketing manager nào ngu lắm mới lên proposal với lên plan trình sếp bằng Word há. Thường thì các marketing manager dùng Power Point để làm plan, mặc dù làm slide power point xong đem in kẹp vô bìa hồ sơ trình sếp cả xấp A4 cho sếp coi truyện tranh chơi thôi chứ không có trình chiếu pitching gì hết, nhưng mà lên plan bằng power point được cái chữ bự, nhiều hình, quăng nhiều số vô (mấy con số không có concern hay không make sense cũng được nữa), rồi làm cái conclusion hoành tráng vô là bao denial luôn. Còn các sếp foreigner thì lại có sẵn mấy cái plan đã run ở mấy nước khác rồi, đem qua Việt Nam run là bao rớt luôn, nên mấy bạn làm marketing executive cứ yên tâm, cũng cứ làm plan bằng power point cho nó dễ hình dung, giảm khoảng cách ngôn ngữ, chêm hình chêm số chữ bự templates đẹp lung linh là bao duyệt.

Tui nói là nói vậy thôi, chứ tui làm plan marketing cho người khác cũng phải làm file word thuyết trình explain tè le rồi làm thêm file excel công thức tè le trong đó mà có khi còn bị hạch hỏi mấy tháng mới went through.

Truyền thuyết thứ 3: làm marketing là phải rất sáng tạo.

Tui biết tui viết cái câu trên ra mà anh chị nào đang làm marketing đọc tới câu đó bảo đảm cười mím chi cọp luôn. Bạn cứ tin tui đi, làm marketing như tui, 10 năm, là tự nhiên mình biết cái activation nào nó hiệu quả, run cái campaign nào nó không có troubles và chạy cái event như thế nào nó attract được consumers, làm cái TVC phải mời celeb nào nó phù hợp với target market của mình, book trên kênh media nào sẽ được KPI cao vân vân, tất cả những cái điều đó nó giống như một cái công thức vậy á, bạn muốn đạt doanh thu 500 tỷ hả, chi ra 30-50 tỷ đi, đại loại vậy đó.

Tất nhiên thỉnh thoảng sẽ có vài cú ăn hên hoặc vài cú tricky chút xíu, nhưng mà đó là sometimes, hardly ever seen, chứ đại đa số trường hợp thì marketing không phải là nghệ thuật, mà là khoa học. Bạn làm marketing tới một cái level nào đó thì bạn sẽ tính được là cứ 1000 đồng bạn chi cho marketing thì bạn sẽ thu được bao nhiêu tiền doanh thu bán hàng luôn, và bạn biết được là để find một khách hàng mới chi phí là bao nhiêu, keep một khách hàng cũ giá bao nhiêu đối với products nào, nên run plan gì trong thời điểm nào của vòng đời sản phẩm luôn nữa.

Vậy làm marketing có thật sự phải sáng tạo không? Có đó, nói chung là có, nhưng mà để tui nói về vụ sáng tạo trong marketing ở một bài khác ha, không phải bài này nha.

Truyền thuyết thứ 4: làm marketing tức là bạn quản lý toàn bộ quá trình làm thương hiệu

Cái này vừa trúng mà vừa trật. Ở mấy công ty lớn chỉ kinh doanh thương hiệu (mướn công ty local gia công sản phẩm) thì họ có chức danh Brand Manager luôn, còn mấy công ty Việt Nam vừa sản xuất vừa phân phối vừa marketing vừa bán hàng luôn thì marketing manager ôm hết việc của brand manager, nhưng mà sự thật của truyền thuyết này chính là trong phòng marketing của bạn sẽ có một “nhân vật bí ẩn” quản lý vụ hình ảnh sản phẩm, logo, thiết kế các ấn phẩm vân vân và vân vân với chức danh rất kỳ lạ là Designer mà bạn sẽ thấy nhân vật này xuất hiện ở tất cả những chỗ không hề liên quan tới him/her và làm những việc mà chỉ có Chúa mới biết là ai giao việc đó cho him/her và đôi lúc, quyền hạn của những người này là vô cùng và trách nhiệm của những nhân vật này là vô…thừa nhận.

Truyền thuyết thứ 5: làm marketing lãnh lương cao

Không biết ai đã tiêm nhiễm cái tư tưởng này cho các bạn trẻ, nhưng nói chung thì marketing manager lương cũng có cao thiệt đó, ở công ty nước ngoài thì khoảng 1000-1500USD/tháng, còn ở trong nước còn cao hơn nữa, tới 500 đô một tháng tính luôn bonus với monthly expense của bạn luôn. Tất nhiên tiền nào thì của đó, tui từng thấy có nhiều công ty trong nước tuyển một bạn có chuyên môn là Graphic Designer với cái bằng Thiết Kế học ở một trung tâm tin học nào đó về làm trưởng phòng marketing luôn, tất nhiên, bằng một skill bùa phép nào đó, bạn Graphic Designer này đã deal được với người tuyển dụng một mức lương khá hấp dẫn, và cứ thế nghiễm nhiên làm một cái việc không hề liên quan tới chuyên môn của mình.

Marketing, nếu mà bạn có đủ experience, network đủ rộng, và kiến thức đủ nhiều, thì bạn giúp đỡ cho công ty xây dựng thị trường rất tốt, giống như cái trường hợp tui nói ở trên, thị trường đã mở xong mà kênh phân phối bán còn chưa tới, vậy là marketing tốt, lương khá cao đó à nha. Còn những bạn ôm chứng chỉ nghề mà đi làm marketing thì đừng hỏi tại sao suốt ngày cứ phải đi field, phải onsite giữa trời mưa gió, phải đi business-trip năm này qua năm kia ha.


Thôi tui nghĩ bài này cũng dài, tui tạm dừng ở đây, chừng nào có hứng tui viết tiếp ha, chứ bây giờ mà tui viết hết ra thì tui sợ bài nó dài quá, mấy bạn chắc hổng ai ăn ở không ngồi đọc rồi comment đâu héng.

P.S: có bạn nào đọc bài trên tui viết bằng cái tiếng Anh ba mứa mà không hiểu hông? Coi lại đi nha, tiếng Anh của bạn hơi bị dở rồi đó, work trong cái field này nó không có good đâu nha…

Leave a Reply

45 Các bình luận cho "Marketing Là Gì?"

Notify of
avatar
Sort by:   newest | oldest | most voted
Thằng Phong
Guest

Chua lét chua lè luôn, hehe….

Mía
Guest

e hiểu hết hehe.. nhưng mà em ko biết ra trường chưa có kinh nghiệm rồi sao đi làm nữa, như cái đoạn cuối anh viết đó. phải có experience thì mới được… heiz…

Alice Tran
Guest

Đọc xong bài viết em đoán anh Demi hình như đang làm hoặc có kinh nghiệm marketing trong ngành FMCG thì phải? 🙂

Tuan
Guest

Anh ơi hôm nào anh chia sẻ kinh nghiệm MKT cho một công ty nhỏ mới thành lập được không, mấy cái này toàn cái lớn chạy theo hụt hơi quá 😀

Tuan
Guest
Dạ cảm ơn anh. Công ty kiểu start-up nhóm 4 người nhưng mà không phải làm công nghệ mà làm dịch vụ. Dịch vụ thì kéo từ design cho tới brand nhưng trước mắt chỉ focus trong mảng image, video. Công ty có nền tảng từ một studio cũng khá mạnh trong mảng people service, chuyên về kid photo, family event và school service (photo + video). Mục tiêu là phát triển thị trường cũ và bắt đầu tiến sang thị trường advertising. Nhân sự về kỹ thuật đều có kinh nghiệm 5-6 năm trong các event company, studio và… Read more »
titan
Guest

haha đọc cái kiểu viết nửa Việt nửa Anh sau mấy bài tiếng Việt của bạn mà mình cứ thấy mắc cười sao á 😀 nhưng mà hayy và rất rõ ràng, cảm ơn nhe

tchutchit
Guest
Đọc bài này xong tá hỏa quá anh Demi ơi!!! Em là dân Dược nhưng đi làm Ma, đã được học qua vài khóa Ma nhưng theo e tự đánh giá năng lực tiếp thu của em sau các khóa học là = 0. Em rất chịu khó đọc sách và xem các diễn đàn về mkt nhưng chưa bao giờ thấy tâm đắc như bài viết của anh Demi hết. @[email protected] Em giờ đang chuẩn bị về làm Product Executive cho 1 cty dược nước ngoài, rất là hoang mang và lo lắng về khả năng làm mkt của… Read more »
tchutchit
Guest

ủa sao em gửi cmt không hiển thị lên vậy ạ?

Mì
Guest
Em đã đọc đi đọc lại cái bài này của a trên dưới 5 lần rồi! Thật ra e thích học marketing, e cũng đã đi nhiều buổi hội thảo nói về cái này và cũng đi làm những công việc có liên quan nhưng sao thấy mơ hồ quá. Vì marketing trong đó có nhiều vị trí và e chưa biết mình phù hợp cái nào nữa! Em cũng k có nhiều network lắm nên sẽ gặp nhiều khó khăn, thật ra bây giờ e đang học, nhưng ngoài kiến thức chuyên môn ở trường thì k biết là… Read more »
Mì
Guest

Haizz, em đã đọc comment của a và cái a đang nói cũng là cái e đang suy nghĩ đó a… Vì mặc dù e thích nhưng e nói là e “mơ hồ” cũng ở chỗ đó, e k biết e có thực sự hợp với cái ngành này k? Nhưng để trả lời đc câu hỏi này mất nhiều tg để kiểm chứng lắm…. huhu
Dù sao e cũng còn 2 năm để chọn chuyên ngành, e mong là e sẽ sớm tìm đc câu trả lời. Cám ơn a!

Trinh
Guest

Em ghen tị với các bạn ngành kinh tế quá! hic. Theo anh học làm người để gỡ gạc vậy.

Trinh
Guest

Em viết không rõ ràng làm anh hiểu không đúng ý em muốn nói ạ! Em ghen tị với các bạn kinh tế vì các bạn ấy được anh trả lời tận tình mọi thắc mắc của các bạn. Bên nghành của em, gặp được người giỏi nghề đã khó, mà mong muốn họ chịu chỉ dạy kinh nghiệm thì càng kkhó hơn (chảnh lắm ạ!). Phải tự học, tự rút kinh nghiệm thôi ạ!^^

Trinh
Guest

Em nhổ răng mí người cười toe toe kìa anh :))

nmvMintz
Guest
Em đang lọ mọ tìm hiểu về marketing thì đọc thấy blog anh. Văn phong viết thoáng và khá hay. Không chắc có phải có điều em tìm hay không, nhưng chí ít nó cũng xoá mù cho em 7, 8 phần vì thông tin chia sẻ/tâm sự của người trong ngành này trên mạng không nhiều. Chỉ biết mỗi Agency và Client ( còn national-wide và local thì em không rõ lắm), các tên tuổi như TA ogilvy, leo burnett… hết rồi. Cảm ơn anh. Đúng thật là đời nó đưa đẩy, em chỉ gần xong năm 2, học… Read more »
Phương
Guest

A ơi, nếu một công ty đã nhỏ mà ngành nghề cũng không mấy dễ thì e phải marketing nó làm sao đây a?

Heo Nhok
Guest

ủa? anh làm cho client hay agency vậy ạ?
^_^

Thành Lobby
Guest

Thanks anh về bài viết. đọc bài viết của anh em thấy rất thích và học hỏi đc khá nhiều. không biết anh còn nhung bài viết nào về lãnh vực MKT ko ?? em muốn được học hỏi thêm nhiều ở anh. thanks anh.
không biết anh có thể inbox cho em không? đây là mail của em [email protected]. mong nhận đc hồi âm của anh
thanks anh 1 lần nữa

Thành Lobby
Guest

hi anh, đây là mail cùa e diepthan****@gmail.com. anh cho em xin bộ tài liệu FullBright về maketing đi anh. thanks anh

Diep Thanh
Guest

hiii dạ vâng. em nhận được rồi. thanks anh

NhatHau168 Van
Guest

chào a! em vô tình đọc được những dòng chia sẻ này của a..! em cũng học marketing nhưng kiến thức về ngành này thì chưa chuyên sâu….đọc xong em hiểu ra rất nhiều….có người nói với em nếu em muốn làm marketing trong tương lai thì em leo lên từ vị trí event hoặc marketing excutive là tạm ổn….từ thấp lên cao để luyện đó anh? không biết anh thấy thế nào ạ!

ALNET ANNE
Guest
Chào bạn. Thành thật là thế này ,mình được người quen làm trong quản lý nhân sự của một cty thực phẩm có vốn đầu tư nước ngoài ;giới thiệu việc làm là marketing executive hoặc seller .Mình không có kinh nghiệm gì về marketing , chỉ có kinh nghiệm làm việc bên nước ngoài nhiều năm nhưng mà nó ko liên quan dòng họ gì đến marketing ,chỉ biết 2 ngôn ngữ Pháp và Anh( tính luôn thông thạo Tiếng Việt là 3 :)) tự biết thân phận nên thôi thì seller , làm nửa ngày nhưng lương khá… Read more »
NhatHau168 Van
Guest

oh, tại em nghe thầy nói: nếu mún làm marketing thì đầu tiên nên làm 1 nhân viên tô chức sự kiện ( marketing excutive hoặc event excutive ) thì dễ hơn……Vậy anh có thể chia sẻ thêm suy nghĩ của anh về điều này: người có tính cách hướng ngoại, thích giao tiếp, hành động theo cảm tính, hay suy nghĩ cho người khác thì hợp với ngành nào vậy nhỉ…?