Kế Hoạch Chứng Tỏ Triều Đình Có Não

Lâu lâu kể chuyện đời xưa cho bà con nghe chơi:

Hồi xa xưa, vua nước Nguỵ là Huệ Thành Vương Nguỵ Anh cai trị con dân không được, thù trong giặc ngoài, muôn dân ta thán, nhân dân lầm than đói khổ. Mặc dù tự xưng là con cháu của Chu Công, nhưng Nguỵ Thành Vương lại không có chiến công gì hiển hách trong suốt thời cầm quyền của mình. Dưới trướng vua, bè lũ quan quân nịnh thần ngày đêm vơ vét của bá tánh, cậy quyền cậy thế, thượng đội hạ đạp, không coi xã tắc ra gì. Thời đó, bá tánh đói khát, dắt díu nhau qua các nước khác mà sinh nhai lập nghiệp (thời Chiến Quấc, người dân qua lại giữa các nước rất phổ biến, nơi nào thái bình thì nơi đó người dân tập trung kiếm sống đông đúc, không bị quy cho tội vượt biên như bây giờ).

Huệ Thành Vương Nguỵ Anh vốn cũng không phải loại ngu si, nhìn thấy tình cảnh đất nước như vậy, lòng tự biết nếu cứ để bá tánh lầm than mãi thì tất sẽ có loạn, cũng giống như gia tộc họ Nguỵ ngày trước chiếm ngôi nước Tấn, bèn ra lịnh sai Bàng Quyên, một tướng rất đắc lực tìm cách vực dậy hình ảnh của triều đình trong mắt muôn dân.

Bàng Quyên thông minh, bèn sai các tướng của ông vạch ra một kịch bản, gọi là Xàm Tấu như sau:

1/ lần lượt từng tướng một đưa ra các kế sách dâng lên vua, được đọc lớn trong các buổi thiết triều. Các kế sách này, phần lớn đưa ra dưới chiêu bài nâng cấp đời sống muôn dân trăm họ, nhưng mỗi kế sách, theo kế hoạch đều phải gây ra tranh cãi, thí dụ như dân chúng được quyền tự do mua bò mua ngựa để cỡi nhưng khi cỡi bò cỡi ngựa thì phải có chứng nhận của triều đình rằng con bò con ngựa đó là chính chủ, hoặc dân chúng có quyền tự do di chuyển nhưng nếu mang theo trẻ em thì phải có giấy chứng sinh của đứa trẻ mình mang theo đó, hoặc dân chúng có thể tự giữ lấy của cải nhưng nếu không muốn tự giữ mà đem gởi cho triều đình giữ giùm thì phải đóng thuế tài sản mà mình đem gởi trong triều đình. Đại khái là những kế sách trời ơi đất hỡi, nên được gọi là Xàm Tấu.

2/ các lời Xàm Tấu trong kế sách này được đọc lớn trong các buổi thiết triều, rồi sau đó in ra bố cáo đem dán ở những nơi công cộng cho mọi người đều đọc được, với mục đích không phải để áp dụng lời xàm tấu đó, mà mục đích để Huệ Thành Vương Nguỵ Anh chứng tỏ rằng ông ta là người yêu nước thương dân, là người có học có suy nghĩ, là người vì bá tánh muôn dân, bác bỏ lần lượt từng kế sách một. Thực chất, các kế sách đó đều không thể đem ứng dụng vào đời sống được, vì nó đi ngược rất nhiều quy tắc của xã hội loài người, xã hội phong kiến thời bấy giờ.

3/ Dương chiêu bài là tấu vua, kịch bản này cũng cứu vớt được hình ảnh của lũ quan tham quanh năm vơ vét của dân, mang tiếng chịu ơn vua mà không làm việc cho vua, cứu vãn được hình ảnh của đám quan tham vô lại quanh năm chỉ biết bốc hốt chứ không biết dùng cái đầu để suy nghĩ. Nay bằng cách đưa những tên quan tham vô lại đó ra tấu vua những kế sách của mình, kế hoạch Xàm Tấu muốn dân chúng biết rằng những kẻ đó cũng có suy nghĩ, chẳng qua suy nghĩ của quan thì không bằng vua, nên chưa áp dụng được.

4/ Kế sách này cũng nhằm che mắt nhân dân, đưa ra những lời xàm tấu làm đề tài bàn tán của bá tánh trong một thời gian trước khi bị phủ quyết, để che đậy tình hình nước Nguỵ đang gặp nhiều khó khăn từ các nước khác đang vây đánh như nước Tề, nước Tần, mà thực lực của binh lính Nguỵ quấc không đủ để chống trả.

Bàng Quyên đưa ra kế hoạch Xàm Tấu trình Huệ Thành Vương, vua rất hài lòng, cho là thượng sách, một mặt vừa che mắt nhân dân, một mặt lại xây dựng được một hình ảnh triều đình đang làm việc tích cực, ra sức vì muôn dân trăm họ, mặt khác lại là cách để lèo lái luồng dư luận của người dân theo các chủ đề xàm tấu đó, tránh để những luồng dư luận này tập trung chĩa thẳng vào triều đình, dễ gây nổi loạn.

Bàng Quyên thi hành Xàm Tấu được ba năm, gặp Tôn Tẩn nước Tề chém tại trận Mã Lăng, thượng sách của Nguỵ Anh thành hạ sách, người đời sau ghi vào sử ký dạy con cháu bài học mị dân bất thành.

1 thought on “Kế Hoạch Chứng Tỏ Triều Đình Có Não

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *