Where Did You Learn Your English?

“Your English is very good, where did you learn your English?”

Đó là câu hỏi mà một cô bé người dân tộc H’Mông đã hỏi khi tui đứng mua mấy món thổ cẩm trên Sapa – Lào Cai.

Rất nhiều người dân tộc thiểu số như H’Mong, Dao, Mán ở khu vực này không nói rành tiếng Việt, nhưng họ nói tiếng Anh… như sáo.

Không biết từ khi nào, trẻ em người dân tộc từ nhỏ đã được gùi trên lưng và theo vào những phiên chợ du lịch, nghe người ta mua bán, trả giá nhau bằng ngôn ngữ quấc tế – tiếng Anh – và dần dần bập bẹ phát âm thứ “tiếng Anh du lịch” đó. Phải nói rằng cái accént của những cô bé đó đôi khi làm tui ngạc nhiên, vì nó rất tự nhiên và rất… Tây, và khi tui thử nói truyện bằng tiếng Việt, thì rất ít người dân tộc thiểu số hiểu tui đang nói cái gì.

Tui nhờ một cô bé khoảng mười sáu tuổi làm hướng dẫn cho mình, ngôn ngữ của chúng tui là tiếng Anh và tui thấy tò mò rằng, bằng cách nào mà chỉ qua cái “tiếng Anh du lịch” đó, cô nhóc hướng dẫn này đã nói được một thứ tiếng Anh tốt đến như vậy. Tui chắc chắn rằng cô nhóc người H’Mông đó nói tiếng Anh tốt hơn rất nhiều sinh viên chuyên Ngữ Văn Anh của nhiều trường đại học ở Sàigòn hay Hà Nội.

Lưu loát và trôi chảy, cô nhóc hướng dẫn này kể cho tui nghe những sự tích về bản làng của mình, về cái thác cao cao trên kia, về cái món cơm lam, về rượu sán lùng, và về cuộc sống xung quanh mình – bằng tiếng Anh – suốt một ngày trời, và tui cảm thấy tự hổ thẹn.

Bởi khi tui mười sáu tuổi, tui đã học tiếng Anh được bảy năm. Bởi khi tui mười sáu tuổi, tui vẫn phải trả tiền để nhờ một cô giáo về nhà dạy tiếng Anh cho anh em tụi tui. Và tui nhớ rằng khi tui mười sáu tuổi, tiếng Anh của tui chắc chắn không lưu loát và tự nhiên trôi chảy như cô nhóc hướng dẫn cho tui ngày hôm qua.

Do đó, khi cô nhóc đó nói với tui rằng “your English is very good“, tui chỉ muốn độn thổ về khách sạn rồi chung đầu vô mền mà nằm cho đỡ mất mặt.

Chưa buông tha tui, cô nhóc đó còn hỏi thêm một câu nữa “where did you learn your English?“.  Và tui đành phải thú nhận rằng thì là à ừ tui học tiếng Anh trong vòng mười hai năm, chưa tính những lớp luyện thi đặc biệt và chưa tính luôn thời gian tui học với mấy ông thầy Mỹ ba bốn năm.

Rồi tui hỏi lại “where did you learn your English?“, rất tự nhiên, cô nhóc đó trả lời “I learned from tourists, because nobody taught me in school“. Trời hỡi, chữ learned đó được cô nhóc phát âm /d/ cuối âm rất rõ ràng, và chữ teach được chia động từ ở thì quá khứ một cách tự nhiên như phát âm tiếng đẻ.

Mười sáu tuổi, người dân tộc H’Mông, không biết nói tiếng Việt, nói tiếng Anh như lụa, mỗi ngày kiểm tra mail một lần để liên lạc với các đoàn khách quấc tế và xử dụng điện thoại di động để gọi và nhắn tin toàn bộ bằng tiếng Anh, đó là hình ảnh chung của những cô gái hướng dẫn viên người dân tộc thiểu số đang rất phổ biến ở Sapa và có thu nhập trên dưới năm triệu đồng một tháng, bằng lương một nhân viên văn phòng ở Sàigòn!

Đó là chưa nói đến những người dân tộc bán thổ cẩm trước các khách sạn, ở trong chợ và dọc đường vào các khu du lịch, họ cũng nói tiếng Anh rất tốt, mặc dù chỉ là những câu tiếng Anh lắp ráp từ các từ vựng chưa được chia thì đúng.

Và tui tự hỏi, người Việt tụi mình có cần phải coi lại cách dạy và học tiếng Anh trong trường phổ thông với sáu năm học tiếng Anh liên tục mà vẫn cà lăm mỗi khi xài tới tiếng Anh hay không?

8 thoughts on “Where Did You Learn Your English?

  1. Rat dung! Giao trinh tieng Anh tai VN khong thuc te mot chut nao. Nhung bai tap trong cac quyen sach tieng Anh o VN toan la nang ve ngu phap, ve cau truc cau va ve nhung tu vung chuyen sau. May quyen sach giao khoa tieng Anh toan bat hoc sinh phai dich ra nhung doan van thuoc kieu chuyen nganh rat cao. Toan nhung tu vung phuc tap nhung thuc te khi giao tiep chang bao gio su dung den ca. Boi vay, nhung hoc sinh pho thong hoc den nam lop 12 khong he biet noi chuyen voi nguoi nuoc ngoai. Trong khi do, ho co the hat duoc nhung bai hat tieng Anh luu loat hoac la doc nhung bai van bang tieng Anh rat dung chuan. Neu Hoa la bo truong bo GD, Hoa se cai cach toan bo giao trinh tieng Anh o nha truong. Chi tap trung vao nghe va noi thoi. Lau lau nen cho hoc sinh chuong trinh da ngoai ben ngoai de co’ co hoi giao tiep voi nguoi nuoc ngoai. Co`n van pham chuyen sau dua vao giao trinh dai hoc.

  2. đọc mún khóc, mí đứa nầy giờ 8 mà giỏi khiếp.
    trường hợp học tiếng anh bây giờ thấy có vẽ đã pro rồi. tiếng việt lại khó hơn tiếng anh, mà bọn tây nó sang đây, nó buôn dưa nhiều lắm là 9tháng đủ nói lưu loát tiếng việt kể cả 1 số tiếng lóng địa phương nơi nó …888! *_*

  3. @Hoa: chỉ có 2 chữ: tệ (lậu) và (ăn) hại.

    Thử hỏi cái lý do gì mà cứ toàn đưa mấy thằng bất tài lên làm quan, hại dân hại nước thêm chứ có ai được lợi ngoài dòng họ nhà tụi nó đâu ta!

    Nói chung thì Lực nè, Hoa nè, rồi mấy đứa bạn cùng thời tụi mình là nạn nhân của hệ thống giáo dục tầm bậy, thành thử ra bây giờ mình biết rồi, thì mình ráng sao mai mốt con cháu mình đừng có bị như vậy nữa là được rồi, heng Hoa…

    @Minh: ờ, em nghĩ coi, một đứa nhóc người H’Mong chắc chừng năm sáu tuổi thôi, đi bán mấy cái gối thổ cẩm nhỏ xíu mà nói truyện với anh bằng tiếng Anh, thiệt hồi anh bằng tuổi nó anh cóc có biết nói chữ tiếng Anh nào. Mà có ai dạy nó chính quy đâu…

    Người ta nói lý do nó phải nói được tiếng Anh là vì miếng cơm manh áo, điều đó đúng. Nhưng đó là động cơ, còn anh đang nói tới phương pháp. Có động cơ không thì chưa đủ, phải có một phương pháp dạy và học đúng nữa thì mới tiếp thu cái mới tốt được.

    Nói tóm lại là: Việt Nam mà cứ để mấy thằng ngu lãnh đạo kiểu này thì cải cách giáo dục tới một ngàn năm nữa cũng không có cải tiến được cái con khỉ khô gì hết.

  4. anh! anh nói 1 hồi anh làm em muốn lên sở giáo dục đốt cha nó cái sở giáo dục.
    anh bik jì hem, thi học kì toán em 8 điển (nhờ đợc róc phách), trong lớp do ko học thêm bị đì "sáng chói" (sói trán), điển phẩy trong lớp là 3.8 (ngất xỉu!!!) nhờ điểm thi giờ em hơn 5.0 được 1 chút..giống quỷ hem!? T_T
    hứ…chán thật!! chương trình thì nặng, mà có nhiều bức xúc từ phía học sinh tụi em lắm, nhất là vụ dạy thêm học thêm, 1 đại bộ phận giáo viên tiu cực của mấy trườg (như trường em) hok học thêm đì đì…thấy thương (tụi em) lun! 🙁

  5. @Minh: anh có nhiều ý kiến về vụ giáo dục này, nhưng vấn đề là anh nói mà họ không (thèm) nghe, có nghe cũng không (thể) hiểu, có hiểu cũng không (muốn) làm, có làm cũng không (dám) làm tới nơi tới chốn những cải tiến cho giáo dục.

    Tuy nhiên, anh biết có rất nhiều thầy cô giáo tận tâm với nghề rất đáng ngưỡng mộ, khi nói về giáo viên thì mình không nên quơ đũa cả nắm.

    Anh mà có súng là anh bắn bỏ mẹ mấy đứa sâu dân mọt nước, đầu độc thế hệ tương lai của Việt Nam bằng những trò hề mang tên là cải cách giáo dục!

  6. giáo dục hả…ko cần nhiều 2 chử là đủ: "bất mãn"
    đầu năm em và các bạn dự định gặp thầy hiểu trưởng và có thể là đưa đơn hoặc viết báo về mấy cái truyện bê bối học đường, em mới ra í kiến là bây giờ làm bậy ko đợc nên là cần 1 người hướng dẫn để làm đơn cho đúng hay làm thế nào để ko bị liệt vô cái gọi là "quấy phá …". em tin tưởng và cùng mấy đứa bạn đi tìm cô dạy giáo dục công dân (thường ngày là người mạnh miệng, cái gì cũng là sống theo luật và bảo rằng cho phép các em có tiếng nói của mình) thì được cô đáp trả bằng cái lắc đầu và lãng tránh nói rằng bận gì đó.
    bản thân không tin tưởng mà lại đi dạy học trò những cái gọi là công bằng, là tiếng nói là nghĩ lý làm sao? ở đâu?
    dĩ nhiên việc đỗi mới ko phải 1 sớm 1, 1 chiều nhưng đâu phải vì thế mà muốn lãng tránh trách nhiệm, nếu như vạy thì chắc 10 năm nữa nhân tài VN sẽ còn bao nhiêu người trong khi cấp lãnh đạo thì toàn mấy con chuột đầu rỗng toếch.

  7. Nói thẳng thắn thì mấy người làm lớn đó không phải đầu rỗng đâu, vì đầu rỗng thì chắc chắn không leo lên tới chỗ đó mà ngồi.

    Có một vấn đề là có rất nhiều người chê bai này nọ, nhưng không có nhiều người đưa ra giải pháp để khắc phục tình trạng mà họ đang phê phán đó.

  8. Năm cấp 3 con là một đứa “háo hức” thật sự với cái ngôn ngữ ở trời Tây này. Con sẵn sàng ngồi cả ngày để chỉ “học Tiếng Anh”. Vui buồn hờn giận cũng lôi tiếng Anh ra đọc. Sự say mê đó thôi thúc con mua hết tất cả các CD và download tất cả các bài hát của BSB, Westlife, Britney vừa nghe vừa chép và học thuộc tất cả các bài hát của họ. Điều đó cũng có nghĩa con quyết định gắn bó với món này trong 4 năm nữa.
    Qua 4 năm đại học, con được học “giáo trình” một cách quy chuẩn và để lại cho bản thân sự hụt hẫng lẫn nhàm chán (tiên trách kỷ hậu trách nhân – lỗi lớn vẫn do con không học tốt). Nhưng, con nghĩ mình đã chọn sai ngay từ ban đầu, ước chi mình theo đuổi một ngành khác và “tự học” tiếng Anh theo cách của bản thân trong 4 năm thì đã thú vị hơn nhiều.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *