Tu Thân – Tề Gia – Trị Quấc – Bình Thiên Hạ

Đa số những người thích tự khẳng định mình ngày nay, đều chỉ muốn Trị QuấcBình Thiên Hạ chứ há có mấy ai nghĩ tới việc Tu ThânTề Gia là phải làm trước hết.

Ngay cả ở đạo Vợ Chồng, người đàn ông cũng chỉ muốn Tề Gia chứ ít ai nghĩ rằng mình cần phải Tu Thân.

Cái đạo làm người Quân tử cốt lõi ở chữ Tu Thân, xong rồi mới tới hành đạo. Đạo không chỉ có nghĩa là đạo lý luân thường, mà Đạo còn nói về những gì hợp với lẽ tự nhiên, hợp với quan niệm xã hội, và với quan hệ con người.

Thành thử ra, đàn ông bây giờ ra đường gặp nhau toàn nói truyện trên mây trên gió, đu dây điện cả ngày vợ với bạn gái kêu không thèm xuống, vì cái đầu họ nghĩ lớn quá, nghĩ toàn truyện nước nhà, truyện quấc tế, truyện Kosovo, truyện Timor Lesté, chứ có ai thèm nghĩ tới việc nhà cửa gia đình.

Dân ta thường nói một cặp Tu Thân Tích Đức (hay là Tu Nhân Tích Đức), thiệt ra không cần phải cố tình tích đức bằng cách làm từ thiện, giúp đỡ trẻ em nghèo hay đóng góp các quỹ bão lụt, bởi chỉ cần Tu cái Thân thôi thì tự nhiên tích được Đức.

Tu Thân với Khổng Tử có nghĩa là phải sống Chính Danh và phải đặt chữ Nhân (Nhân Trị) lên đầu mọi việc mình làm.

Chính Danh nghĩa là làm việc gì cũng phải đường đường chính chính. Mỗi sự vật phải được gọi đúng tên của nó, mỗi người phải làm đúng bổn phận, chức phận của mình. Danh không chính ắt Ngôn không thuận, Ngôn không thuận ắt Việc bất thành.

Vậy mà ngày nay, có được bao nhiêu người đàn ông dám tự vỗ ngực nói là ta sống một cách Chính Danh? Lừa tình lừa tiền phụ nữ, ruồng rẫy vợ già vợ quê, gạt gẫm dụ dỗ bạn bè, làm những hành động lén lút, giấu giếm gia đình, giấu giếm xã hội, đút lót, hối lộ, tham nhũng, ăn chặn ăn bớt, luồn cúi, bợ đỡ, mặt thì lấm la lấm lét, mắt thì liếc tới liếc lui, nói không dám nói lớn, đi không dám đi thẳng lưng… ta nói đàn ông bây giờ ra đường nhiều thằng còn nhục hơn đàn bà con gái.

Nhân có nghĩa là tình người, Nhân trị là đối xử với người như đối xử với bản thân mình, thương người như thể thương thân, vân vân. Khổng viết Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân tức điều gì mình không thích thì đừng làm cho người, là cốt lõi của việc Tu thân của người quân tử.

Vậy mà ngày nay, thiếu gì những người hại bạn, đẩy bạn bè anh em vào đường cùng cũng chỉ vì chút vinh hoa phú quý. Món nào trong nhà dở, dư ra thì đem cho bạn bè, còn cái gì ngon ngọt thì giữ lại cho mình. Ngày xưa bạn tới nhà người ta lấy rượu quý ra đãi, còn ngày nay bạn tới nhà người ta đem nước lạnh ra cho uống. Cái gì dễ ăn thì mình bốc hốt, cái gì khó ăn thì nhường cho mấy thằng em. Nhiều người sống không còn biết người khác mà chỉ nghĩ tới bản thân mình, thiệt nhiều khi muốn nhấn cái nút nào đó cho mấy thằng như vậy biến sạch hết cho rồi.

Tu thân là như vậy, sống phải nhân hậu, phải đàng hoàng thì tự nhiên đức nó tới, chứ không cần phải tích, phải trữ làm gì.

Thành thử ra, ngày nay đàn ông Việt Nam đu dây diện quá nhiều, lo nhà đất, lo chứng khoán, lo buôn bán làm ăn, lừa nhau được cái gì thì lừa, giấu nhau được cái gì thì giấu, cốt chỉ để thủ lợi cho mình nhiều hơn cho thằng kia, rồi đem tiền về quăng cho vợ là coi như xong bổn phận làm chồng.

Nhiều người mơ xa, mơ cao làm tổng giám đốc công ty đa quấc gia, đa lĩnh vực (như tui chẳng hạn :mrgreen: )  mà suốt ngày đu dây điện, nói truyện trời ơi đất hỡi chị em phụ nữ nghe chỉ biết lè lưỡi ra bái phục, nhưng về tới nhà thì mới lòi mặt chuột ra là một người bạo ngược, lăng nhăng, hoang đàng chi địa, ăn chơi trác táng, bỏ bê vợ con…

Bản thân chính mình còn không thèm tu, không thèm làm một người quân tử đường đường chính chính trước mà cứ đòi lên mặt dạy vợ dạy con, dạy dân dạy nước, dùng vũ lực để trấn áp kẻ yếu thế thì chẳng khác gì một thằng điên đi ra ngoài đường dõng mỏ lên nói chẳng ai thèm nghe mà cũng không ai muốn cãi.

Câu nói từ hai ngàn năm trước của Khổng Tử dạy cho đám hậu bối tới ngày nay mà cái điều đơn giản nhất là Tu Thân còn hiếm thấy người làm cho trọn vẹn, thì chắc là Tề Gia – Trị Quấc – Bình Thiên Hạ là cái điều khó khăn tột bực…

Khó lắm thay, khó lắm thay!!!

Likes(3)Dislikes(0)

33 thoughts on “Tu Thân – Tề Gia – Trị Quấc – Bình Thiên Hạ

  1. Cái entry này viết hơn 2 tháng mà không ai thèm comment chứng tỏ được điều gì? Ai trả lời trúng có thưởng! Hehehe...

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. comment từ 2008 đúng 8 năm sau con lại "đào" lên nha chú.
      Theo con hông ai dám comment là tại vì họ đang liên-hệ-bản-thân, và có một cảm giác ê ẩm nhè nhẹ vùng mặt nên tiện tay click back đó chú.

      Likes(0)Dislikes(0)
  2. vì ai cũng cảm thấy mình có một cái gì đó bị ai đó lên án
    Nói thật, em thích anh trong môi trường online, sống đối diện với bản thân bằng một suy nghĩ của riêng anh. Đôi khi, em muốn show những điều này, nhưng không có can đảm, và không biết dùng từ ngữ diễn đạt cảm xúc của bản thân mình muốn gì. Cám ơn anh về bàn entry này

    Likes(0)Dislikes(0)
  3. Nói về câu nói và thực hiện được theo câu nói là một việc rất khó khăn. Có nhiều người muốn làm theo muốn thực hiện theo câu nói đó nhưng không được vì "Hoàn Cảnh Chung xã hội" đã đã đưa mình phát triển theo một chiều hưởng khác. Cũng giống như bạn viết ra được nhưng ko thể nào thực hiện tốt được theo câu nói ...

    Likes(0)Dislikes(0)
  4. Blog anh toàn con gái coi không, mà con gái thì TỀ GIA, TRỊ QUỐC, BÌNH THIÊN HẠ sao mà đựơc ??????????

    Likes(0)Dislikes(0)
  5. Con gái, như Võ Tắc Thiên cũng có thể trị quấc được em!

    Nhưng mà bài này không phải ý kêu con gái phải tề gia trị quấc bình thiên hạ, ý khác, là ý khác, hehehe...

    Likes(0)Dislikes(0)
  6. Hỏi thế gian có đựơc mấy người như……..VÕ TẮC THIÊN ????????? (hichic hông ham)

    Likes(0)Dislikes(0)
  7. Thì không có ai rảnh rang mà ngồi nghiên cứu mấy cái điều anh nói – xa vời thực tế quá
    Anh có muốn em cho anh 2000 đồng mua mấy viên thuốc ngủ để mơ về cái xã hội tốt đẹp của anh không ????????????? Tỉnh lại đi cưng   hehe

    Likes(0)Dislikes(0)
  8. con ngưòi sinh ra vốn dĩ đã có những bản chất khổng thể thay đổi.
    Bản chất con người vốn đã độc ác nên mới có pháp luật để Trừng trị
    Bản chất con người vốn đã ích kỉ nên mới có tranh giành lẫn nhau
    Bản chất con người vốn đã tham lam nên mới lao đầu vào chổ chết
    Bản chất con ngưòi vốn đã ngông cuồng nên mới không biết đúng biết sai không biết nghe lời chỉ dạy
    những lời nói vàng ngọc của bạn đã răn dạy cuộc sống của tôi nhưng có điều tôi chả mơ ước bình thiên hạ chi cả. Tôi chỉ cảm nhận cuộc sống này là một bể khổ. Bậy giơ khi bạn nhìn về quá khứ của bạn, mọi thứ r sao.
    Có phải là bạn thấy nỗi khổ nhiều hơn niềm vui không.
    Mình chỉ cảm nhận cuộc sống theo cách của mình.
    Cuộc sống là bể khổ vì cuộc sống có quá nhiều tình cảm. Mà tình cảm chỉ cho ta nổi khổ mà thôi hãy từ bỏ tất cả mà làm chính bản thân mình đuộc vui. Từ bỏ tình cảm là điều quan trọng nhất. được mất bại thành bỗng chốc hoá hư không
    hãy nhớ câu nói đó, bạn sẽ hiệu được lí lẽ sống ở câu nói đó và tìm ra Chân Lí.

    Likes(0)Dislikes(0)
  9. @saihung: rất cám ơn anh bạn này đã chịu khó đăng ký nick để comment cho tui.

    Nếu anh bạn hỏi tui rằng, khi tui nhìn về quá khứ của tui và tui có thấy nỗi khổ nhiều hơn niềm vui không, thì câu trả lời của tui là KHÔNG. Quá khứ của tui là những chuỗi ngày rất tươi đẹp, tất cả mọi việc đều xảy ra suôn sẻ, hợp lý, và tui hài lòng với tất cả những gì tui đã làm trong quá khứ, nếu cho tui sống lại thì tui cũng vẫn chọn con đường đó chứ không làm khác đi.

    Nếu anh bạn nói rằng bản chất con người vốn độc ác, vốn ích kỷ, vốn tham lam ngông cuồng (Nhân Chi Sơ, Tánh Bổn Ác), thì tui cũng muốn chia sẻ với anh bạn suy nghĩ của tui, rằng con người sinh ra là biết chia sẻ, biết bảo bọc nhau, biết nương tựa và giúp đỡ nhau (Nhân Chi Sơ, Tánh Bổn Thiện).

    Tuy vậy, mỗi người mỗi khác, nếu anh sinh ra và lớn lên trong một cộng đồng phải ganh đua giành giựt với nhau từng miếng ăn giấc ngủ để được sống, thì anh sẽ ác theo họ, và ngược lại, anh cũng sẽ hiền theo những người trong cộng đồng của anh. Tui ví như việc anh đi ngang một đứa nhỏ mới đẻ bị quăng ra đường, anh có lượm lên không? Tùy, nếu cái tâm anh Thiện, anh sẽ lượm lên, còn nếu cái tâm anh Ác, anh bỏ đi luôn.

    Đời đúng là bể khổ, nhưng không phải vì vậy mà mình xa lánh nó, mà nó càng khổ thì mình càng phải làm cho nó bớt khổ, giống như việc anh tắm cả đời trong cái hồ, một ngày nào đó anh phát hiện ra cái hồ nó thúi quá, anh nói: thôi, hồ này thúi, tui đi hồ khác tắm, sạch hơn, đẹp hơn, mát hơn.

    Những người như vậy sẽ chỉ sống cho riêng mình, chứ không sống cho cộng đồng. Và với những người chỉ sống cho riêng mình vậy, thì tui nghĩ quan niệm Nhân chi sơ, tính bản ác đối với họ cũng đúng mà thôi.

    Chân lý là những gì mình tin tưởng, không phải là những gì người khác dạy bảo mình phải tin tưởng, đúng hông anh!

    Một lần nữa, cám ơn anh bạn đã chia sẻ quan điểm. Thân!

    Likes(0)Dislikes(0)
  10. trị quấc là trị cái gì? Chưa viết đúng chính tả, miễn bình luận

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @tiềnrách: anh bạn đây phát âm Tổ quấc hay là Tổ Cuốc? Nếu đọc là Tổ Cuốc thì tui cũng làm biếng nói chuyện chung lắm, hehehe!

      Likes(1)Dislikes(0)
  11. Bai viet rat hay. Anh co the chi cho em 1 con duong cai ta quy chinh ko. Em 22 roi, da trot' tu than sai lech roi. Gio sua chua lieu co' con hi vong. Neu con thi tu than lai tu dau lam sao?

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @Noname: hình như Noname đang ở đâu đó (Mỹ chăng?) chớ hông phải ở Việt Nam ^^. Không bao giờ là quá muộn, gợi ý Noname thử làm cái này coi sao ha: Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân: điều gì mà bản thân mình không thích thì đừng làm cho người khác. ^^! Khổng Tử nói câu đó cách đây 4000 năm, bây giờ mình bắt đầu thực hành đi!

      Likes(0)Dislikes(0)
  12. Ko co', em o VN ma anh. Cam on anh nhieu. Em nhieu luc cam thay minh rat ich ki, bo me di lam vat va nhung minh thi ko chiu co gang, ko fan dau. Xa hoi nay bon chen wa, nhieu khi chi muon len chua di tu. Em ko fai ke an choi fa hoai nhung cung ko fai nguoi cau tien. Em se hoc tap theo loi khuyen cua anh xem sao. Have a nice day!

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @Noname: vậy là em đang xài một chương trình ẩn IP, vì anh thấy IP của em trong blog anh ghi lại là 64.255.180.***, nên đoán là ở đâu đó, hihi!

      Cứ từ từ đi em, tu hay không tu không phải là cốt lõi, điều quan trọng là bản thân mình có biết mình đang làm gì hay không mà thôi. Chùa hay nhà thờ chắc không chứa mấy người muốn trốn đời đâu em, hehe! Anh đoán vậy!

      Likes(0)Dislikes(0)
  13. À lúc đó em online = điện thoại, có thể nhà mạng họ cấu hình như vậy 😀

    Anh hay thật đấy, biết em có tư tưởng trốn đời 🙁

    Cảm ơn những lời khuyên của anh lần nữa ^^

    Likes(0)Dislikes(0)
  14. anh tài thì phải thành giao sư chứ, chưởi hay cũng là cách tu thân.

    Likes(0)Dislikes(0)
  15. số mệnh đã định vây, đó là cách duy nhất để 1 vài người có cơm ăn áo mặt và những niềm vui nhỏ. Không mơ tới lầu đài, vinh hoa, danh lợi...nhưng trên bước đường buộc phải tìm ra lẽ sống riêng vì thế có 1 vài người ở vào vị thế người khổ sở vì lạc đường vì thế gian quá rộng trình độ thấp kém, cuộc đời có hạn, không hiểu hết chuyện, không đủ điều kiện học hỏi,không hiểu hết lời thầy để danh chính ngôn thuận ,làm việc gi cũng tạm được.Chỉ có cách duy nhất là lặng thinh cứ làm còn mặt cho số phận an bày, trọn cuộc đời gói được 0.5 phần tu thân, đủ để trở về quê an nhàn cày ruộng kiếm cơm. Tới bao giờ tôi mới hiểu nổi ông nói kom bít nữa! ông hiểu hết rồi thì viết thêm cho hậu bối tôi nhắm với may thay tôi thành tâm cảm ơn ông, và may cho ông làm tổng giám đốc Chắc ông làm đươc tôi thấy ông tư tin nói ông bẻ gãy hết mọi thứ . Văn phong tôi rầu rầu dỡ dỡ ông đừng chê ông có tài thì giúp tôi remix cho sôi động.

    Likes(0)Dislikes(0)
  16. Phật pháp có câu "Gieo nhân nào gặp quả đó". Số phận cũng chỉ những gì bạn đã gây dựng lên trước đó mà thôi.

    Likes(0)Dislikes(0)
  17. @tam: cá nhân tui nghĩ Nhân quả có trước khi đạo Phật ra đời chứ nó không phải là sáng tác của Phật Tổ, vì Nhân Quả là đạo của Trời, của Thiên Nhiên, chúng ta trồng hột ổi thì không thể đòi ra trái quít được, phải không???

    Quả đúng vậy, số phận của mình cũng chỉ là những gì chúng ta tự gây dựng lên trước đó. Và luôn tiện bạn tam đây nói về Phật pháp thì tui cũng muốn thêm một ý vô: ta sản sinh Tự Nghiệp, sinh sống trong một cộng đồng sẽ chịu chi phối bởi Cộng Nghiệp, haiz... lầm than bắt đầu từ đây, khi ai cũng nghĩ mình sống nhờ Cộng Nghiệp^^!!!

    Likes(0)Dislikes(0)
  18. Bài viết hay, nói được một số điều nên đọc. Ngôi nhà muốn xây cao thì nền móng phải vững chắc. cái cây tán rộng tới đâu thì rễ dài tới đó. ở đời ai cũng thích vinh quang nhưng không phải ai cũng biết để có được vinh quang thì người ta phải lao động rất cực nhọc.

    Likes(0)Dislikes(0)
  19. Luật nhân quả luôn đúng ở mọi khía cạnh ! rất nhiều người hiểu điều đó nhưng cũng như luật nhân quả luân đúng thì THIỆN ÁC vẫn luân tồn tại song song . Nếu ai cũng nghĩ được như những điều bạn nói thì tôi dám chắc ko có thế giới này nữa rồi !! Chúng ta chỉ có thể làm tốt hơn mà thôi .

    Likes(0)Dislikes(0)
  20. @trung: hay nè, anh nói cái câu này hay nè: "cái cây tán rộng tới đâu thì rễ dài tới đó".

    @vukhiem: 😀 anh vũ khiêm có hơi lạc quan không^^???

    Likes(0)Dislikes(0)
  21. Minh la girl ko biet c o binh luan o day dc ko nhi?
    Ban noi rat hay, mat du chi la loi noi doi voi nhung nam nhan...Nhung minh nghi tu than la 1 viec ma ko chi nam nhan ma tat ca moi ng dieu phai co gang phan dau thuc hien,,,
    Tu than day 1 phan phu thuoc vao cach giao duc con ng tu thuo nho:
    Vi du: tai sao ra nc ngoai ng ta ko bao gio xa rac bua bai? tai sao khi nuoc Nhat bi lu lut hoanh hanh, ko co ai trom cap hay chen lan gianh do cuu tro?
    Con o Viet nam sao lai xa rac bua bai, trom cap hoanh hanh, tham o tham nhung....??
    Neu moi ng deu biet tu than chang phai xa hoi minh se tot dep hon sao,,,,
    Vay thi tai sao chung ta ko chung tay de cai thien xh nay , giup no cang tot dep hon...

    Likes(0)Dislikes(0)
  22. Trong Chương đại học của tứ kinh,có 1 câu nói như thế này "Chí thiện chỉ là cái tâm này thuần với cực điểm của lẽ trời.Hôm nay có cái chí thiện hôm nay, ngày mai có cái chí thiên ngày mai. Không phải sự thông minh của ta có thể ức đoán hết được"..
    Anh có thể giải thích dùm em ý nghĩa của câu này không ???

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @Bách Hồ: bạn này hỏi có một câu đọc qua đơn giản, nhưng giải thích cho được câu hỏi của bạn sẽ phải tốn nhiều thời gian và nhiều kiến thức lắm. Thôi cho tui nói đơn giản nha.

      Chí thiện, chúng ta tạm hiểu ở đây là cái sự tốt đẹp nhất, sự đúng nhất, hoàn hảo nhất, tóm lại là "perfect", như một viên ngọc không tì vết, xuất hiện sau minh đức (được hiểu như tu thân) và tân dân (được hiểu như tề gia trị quấc), thì chí thiện, mang ý nghĩa đem lại sự tốt đẹp nhất cho mọi người (được hiểu như bình thiên hạ).

      Ba chữ "bình thiên hạ" này không nên hiểu theo ý nghĩa đánh đuổi mọi thế lực thù địch để ta trở thành bá chủ, lên ngôi minh chủ, mà nên hiểu theo nghĩa mang lại một cuộc sống yên bình cho thiên hạ, chấm dứt chiến tranh, kết thúc đói nghèo, loạn lạc, xây dựng một xã hội thái bình.

      Trở lại câu hỏi của bạn, hôm nay có chí thiện của hôm nay, ngày mai có chí thiện của ngày mai, đó là nói về lẽ tự nhiên. Vì trái đất này chuyển động, vũ trụ chuyển động, vạn vật trong vũ trụ cũng chuyển động, đổi dời từng phút từng giây, không có điều gì là bất biến, do đó cái tốt đẹp của ngày hôm nay chưa chắc còn giữ được nguyên vẹn trong ngày mai, ngày kia, lẽ tự nhiên là sinh lão bệnh tử ứng với vạn vật, vạn kiếp. Cổ nhân nói như vậy, ý muốn người sau hiểu được lẽ của tự nhiên, người hiểu được đạo trời cần phải luôn giữ tâm trong sáng trong hôm nay và trong cả ngày mai, để hành động của mình đạt được "chỉ ư chí thiện" trong mọi thời khắc.

      Bằng lòng với thực tại, với tâm luôn trong sáng và hết sức giữ mình theo đạo của người Quân tử, theo tui tạm giải thích cho Bách Hồ ý nghĩa của câu bạn hỏi là vậy. Hy vọng nhận được thêm phản hồi của bạn để rộng đường dư luận, và có thêm cơ hội để nói tiếp về cái đạo làm Quân tử của người xưa. Thân.

      P.S: trả lời cho bạn mà cứ nghĩ, người nay, cứ chê người xưa là lạc hậu, cổ hủ, mà so thử cách sống, cách đối nhân xử thế của ông bà mình ngàn năm trước với hôm nay coi thử, chỉ có thể thở một tiếng dài thườn thượt...

      Likes(2)Dislikes(0)
  23. hôm nay đọc.rất cảm ơn bạn.viết rất tuyệt.rất dễ hiểu.

    Likes(0)Dislikes(0)
  24. Bai viet that tuyet voi va doi dap that hay. Cam on Demifantasy da chia se va danh thuc toi. Cau "Tu than, te gia, tri quoc, binh thien ha" toi da duoc nghe tu nho va rat thich cau noi do. Tham chi toi kho khan tim mai moi tim duoc tam tranh mang cau noi do de treo tren tuong nha toi. Nhung that tiec toi chi lam co the...Treo tam tranh len tuong roi toi lai tro ve voi doi song ban ron, ich ky cua rieng toi. Toi lo hoc, lo lam de lo cho tuong lai cua toi. Sau khi co gia dinh toi lai cang ban ron hon vi tu do toi phai lo ngoai ban than toi con co vo va 2 con. The toi da phi het 43 nam cuoc doi. Hom nay co duyen doc duoc bai viet cua ban nhu tieng set lam toi thuc tinh. Cam on ban that nhieu.

    Hy vong tu nay toi se tu tu "Tu than" de gia dinh toi them hanh phuc va xa hoi bot di mot ke ich ky nhu toi.

    Phuc

    Likes(0)Dislikes(0)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *