Đi Xin Việc

Ở Việt Nam có một cái cụm từ rất là ngộ, ngộ nhưng mà ai cũng xài riết rồi cũng hổng ai thấy ngộ nữa, tới mức ai mà cố tình tìm cách nói khác đi thì một là phải xài tiếng Anh cho nó khác, hai là bị nhìn với ánh mắt rất là “kỳ lạ”. Đó là cái tựa đề bài này: Đi xin việc.

XIN, tức là sẽ có người CHO mình việc.

XIN, ở miền Bắc không biết có ý nghĩa gì hay ho hay không, nhưng mà trong Sàigòn thì XIN đồng nghĩa với việc “không làm mà có”. Ví dụ: xin ăn, xin tiền, xin điểm vân vân.

Tui cũng hổng biết cái chữ XIN VIỆC này xuất hiện từ hồi nào, nhưng mà cho tới hôm nay (và có thể tới năm mười năm sau nữa) thì cái cụm từ đó nó đã ăn sâu vô tâm trí của rất rất nhiều người Việt Nam mình, và kéo theo cái thái độ hết sức phù hợp với chữ XIN đó.

Đi XIN thì cái lưng phải khom, cái đầu phải cúi, cái giọng phải nhỏ, cái mặt phải tội tội, cái tay phải khép nép, cái mắt phải nhẹ nhàng, và tất cả những thái độ/cử chỉ đó chỉ để biểu hiện một mong muốn và khát khao hết sức đối với “bề trên” đang hăm he CHO mình một việc gì đó để làm.

Nói cho đúng ra, thì ngoại trừ mấy cái việc lao động phổ thông và lao động trí óc đơn giản như làm việc văn phòng, việc do người khác giao, thì hầu hết các công việc cao cấp hơn đều do trực tiếp sếp lãnh đạo phỏng vấn. Điều đó nó ngay lập tức gây ra một tình huống phỏng vấn hết sức kinh điển: người tuyển dụng luôn luôn là người giàu hơn, có vị trí cao hơn (trong bất kỳ trường hợp nào), có quyền sinh sát trong tay và người ứng viên trở thành người nghèo hơn, ngu hơn, yếu thế hơn và đâm ra sợ sệt người đang phỏng vấn mình.

Nghèo hơn thì tất nhiên hèn hơn. Hèn hơn thì tất nhiên giọng phải nhỏ hơn, mặt phải tội hơn, đầu phải thấp hơn và lưng phải khòm hơn. Vậy nó mới phù hợp với cái thái độ đi XIN.

Và thường thì cái người phỏng vấn để tuyển dụng bạn sẽ được cả hai bên ngầm hiểu là họ giỏi hơn bạn (bất chấp thực tế là họ có thiệt sự giỏi hơn hay không). Những chuyện buồn cười bắt đầu từ đây xảy ra, và tui sẽ không viết về những chuyện cười phỏng vấn đó nữa.

Câu hay được đám nhân viên văn phòng truyền miệng để tự an ủi mình chính là câu “làm việc với sếp NGU thiệt là khổ”. Biết sếp ngu, nhưng vẫn làm, đó chính là hệ quả trực tiếp minh chứng cho cái việc hồi đó họ đã đi XIN người ta cho mình VIỆC để làm, và khi xin được rồi thì họ không còn muốn bỏ cái miếng ăn đang ngậm trong miệng ra nữa, và bất chấp sếp ngu hay sếp khôn, họ vẫn cứ phây phây cười nói, làm việc 4 tiếng mỗi ngày, 4 tiếng còn lại để dành check mail, chơi facebook, tám, cắt móng tay, viết văn viết thơ hay nhắn tin cua gái, chơi game, giả bộ soạn giấy tờ, giả bộ bận rộn, giả bộ gọi điện thoại vân vân…

Thiệt ra cũng có rất nhiều sếp giỏi, nhưng cái giỏi đó sau khi được truyền qua nhiều tầng lớp quản lý, thì khi công việc tới tay lớp “nhân viên tiền sảnh” đã không thua gì việc những thằng khùng giao cho. Trách ai giờ? Giám đốc nhân sự, hay sếp trực tiếp điều hành? Hay trách chủ đầu tư, chủ tịch hội đồng quản trị, hay trách chính những người nhân viên văn phòng ngày ngày vẫn đi đi về về làm cái việc mà họ đã XIN được hồi đó?

Riết rồi, một bộ máy kinh tế vận hành theo kiểu XIN-CHO nó đã trì trệ tới mức không ai muốn thay đổi một chi tiết trong đó. Vì thiệt ra thì cái máy nó vẫn quay, vẫn sản sinh lợi nhuận, và mọi người vẫn ngây ngô nhìn nhau cười những nụ cười ngây ngây dại dại chỉ để biết rằng anh tồn tại thì tui sẽ vẫn tồn tại. Không ai thèm gỡ thử một con ốc ra coi nó bị cái gì, không ai thèm thay thử một trục bánh răng coi nó có chạy nhanh hơn không, và cũng không ai thèm sửa cái chữ ĐƠN XIN VIỆC trong bộ hồ sơ XIN VIỆC bán năm ngàn một bộ in sẵn ngoài mấy tiệm tạp hóa ngoài đường.

Cười!

Likes(0)Dislikes(0)

10 thoughts on “Đi Xin Việc

  1. vậy giả dụ là anh thì anh dùng từ gì ạ?
    ( loại trừ trường hợp anh tự mở công ty hay quán nhá )

    Likes(0)Dislikes(0)
  2. từ " ứng viên '' mà anh dùng xuất phát từ từ " ứng cử viên " phải không ạ

    Likes(0)Dislikes(0)
  3. @vmp: trong tiếng Việt thì Ứng là tự mình => Ứng Viên: người tự mình giới thiệu, Cử là bị chỉ định => Cử Viên: người được giới thiệu, Ứng Cử Viên xuất phát từ việc ghép 2 chữ đó lại với nhau đó em.

    Có một thời gian người ta rất hay ghép các chữ với nhau, kết quả là mấy thí dụ sau đây:
    - công nhân viên chức (=công nhân+nhân viên+viên chức)
    - thương bệnh binh (=thương binh + bệnh binh)
    - văn nghệ (= văn hóa + nghệ thuật)
    - ban ngành đoàn thể (= ban bệ + ngành nghề + đoàn đội + tập thể)
    - vân vân...

    Những chữ nói trên đã từng có một thời là trò cười cho quần chúng, nhưng bây giờ nghe riết rồi đâm ... ghiền, hihi, không chỉ miệng nhà quan hay nói mà đồ nhà khó cũng hay phun...

    Likes(0)Dislikes(0)
  4. hơi lạc đề chút, nhưng có lẽ V nhờ anh mở một cái entry cho từ ngữ VN đi. Mấy cái này V quan tâm lắm nghe. Vì hiện giờ V đang bị mất căn bản tiếng Việt rồi. Số là hôm rồi, ngồi suy nghĩ khi về VN mình sẽ làm gì. Xong cái nghĩ tới chuyện ngôn ngữ giao tiếp khi làm việc trong nhà hàng/ khách sạn thì chẳng biết xưng hô tiếng Việt sao hết. 🙂
    Chẳng hạn như hospitality, tiếng Việt không có từ này. Còn tiếng Anh thì phải giải thích cái term này dài mấy trang giấy :">

    Thôi, vô một thí dụ của việc giao tiếp trong nhà hàng bên Úc này đi ha.

    - Good evening sir/madam. May I help you? (nghe rất bình thường và xuôi tai hen)
    Nghĩa Việt 1 : Xin chào ông/ bà. Có cần tôi giúp gì không? (bị bắt lỗi liền, bộ tui già lắm hả?)
    Nghĩa Việt 2: Chào chú/ chào cô. ... (mình có bà con gì với nó hông mà kiu mình già dữ vây
    Nghĩa Việt 3: Chào anh/ chị (tui nhỏ tuổi hơn mà kiu gì ghê quá)
    Nghĩa Việt 4: Chào bạn (con nhỏ này quê một cục, nói như ở trỏng mới ra)
    Nghĩa Việt 5: Xin chào (trời, sao mà cụt lũn vậy)

    ...
    Nghĩ tới thôi cũng thấy ngượng miệng rồi. V biết là khi về một thời gian thì sẽ quen lại thôi, nhưng giờ cứ thấy nó kỳ kỳ sao á. Chẳng biết rủi về mà training thì sao mà train được cho nv đây ta :"> Anh cho biết ở chỗ anh làm thì nhân viên xưng hô thế nào? Cho V XIN vài ví dụ giao tiếp ở quán anh được hông?

    Cám ơn nha.

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @Vyvy: em đã gợi ý thì anh sẽ tìm cách làm cái mục từ ngữ và giải đáp các thắc mắc liên quan, hehe. Trả lời comment của em:

      Hospitality, anh tưởng tiếng Việt sẽ được hiểu là Tận Tâm chứ?

      Chữ Hospital (tiếng Việt dịch là Nhà Thương) có xuất xứ từ chữ Latin: hostia, gốc là hos nghĩa là chủ nhà, tiếng Pháp là hôte.

      Từ hos sinh ra nguyên một đống danh từ sau, anh ví dụ vài chữ thôi:
      - home: nhà (tiếng anh)
      - homme: đàn ông (tiếng pháp), bên Tây thì đàn ông thường làm chủ nhà
      - host: gia chủ (tiếng anh)
      - hotel: nơi khách có thể ngủ lại (tiếng pháp)

      Như vậy, hospital trong tiếng Anh được người xưa chuyển nghĩa qua tiếng Việt là Nhà Thương, tức là ở căn nhà đó có tình thương, có thể cứu chữa được các bịnh nhân.

      Trong ý nghĩa Nhà Thương hết sức tốt đẹp đó, thầy thuốc ngày xưa chính là Lương y (như Từ Mẫu). Còn bây giờ, Nhà Thương đã biến mất, chỉ còn bịnh viện, là cái viện toàn người bịnh, bịnh nhân cũng có bịnh, mà bác sĩ, y tá, trưởng khoa, điều dưỡng, bất cứ ai trong cái viện đó cũng bị bịnh, có khác chăng là có bịnh chữa được, có bịnh không chữa được, có bịnh chỉ hại mình, có bịnh hại cả người.

      Quay lại giải thích cho em chữ hospitality, anh chuyển nghĩa qua tiếng Việt là Tận Tâm, Tận Tụy, Tận Tình, đại khái em có thể chọn nghĩa nào để hiểu cũng được, vì những chữ đó đều hàm ý là HIẾU KHÁCH. Một người chủ hiếu khách tức là một người tôn trọng khách, chu đáo, ân cần và quan tâm chăm sóc khách của mình.

      Còn câu chào của em, thì anh nghĩ mình mình nên phân ra từng bộ phận riêng để huấn luyện, ví dụ tiền sảnh chào khác, RS chào khác, F&B chào khác.
      Thí dụ tiền sảnh:
      - Khách Sạn Vyvy xin chào! rồi cười một cái, dừng lại lắng nghe khách yêu cầu.
      Thí dụ F&B:
      - Em xin chào, quý khách cần dùng chi ạ?

      Anh đề nghị Vyvy xưng EM và gọi người khác bằng những đại từ xưng hô khác như Em + Anh/Chị, Em + Ông/Cô hoặc Em + Quý Khách
      - Em xin chào, anh/chị cần dùng chi ạ?
      - Em xin chào, ông cần dùng chi ạ?
      - Em xin chào, cô cần dùng chi ạ?

      Như vậy chúng ta loại ra rất nhiều trường hợp .... đáng tiếc có thể xảy ra, và trong trường hợp không thể xác định giới tính của khách, thì an toàn nhất vẫn là câu
      - Em xin chào, quý khách cần dùng chi ạ?

      Vyvy về đây đi, rồi anh với em ngồi làm lại cái giáo trình huấn luyện mấy bạn làm dịch vụ lưu trú.

      Likes(0)Dislikes(0)
  5. ^^
    hiện nay em thấy có 1 số nhà tuyển dụng cũng dùng từ "hồ sơ ứng tuyển" hoặc "hỗ sơ tuyển dụng" và người tham gia tuyển dụng được gọi la "ứng viên" còn thông thường vẫn dùng từ "xin việc" "người xin việc" "hồ sơ xin việc"
    trong từ điển Tiếng Việt thông thường mà em tra:

    ứng cử: "việc một người tự nguyện làm đơn đăng kí với cơ quan có thẩm quyền hoặc đồng ý với lời giới thiệu của người khác, của tổ chức có liên quan để người đó được ghi tên vào danh sách bầu cử để được bầu vào một chức vụ nào đó trong các tổ chức thuộc hệ thống chính trị (tổ chức đảng, tổ chức nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội) hoặc các tổ chức kinh tế, văn hoá, xã hội... ở các cấp"

    ứng cử viên: "người đi làm những việc trên"

    theo nghĩa ghép mà anh giải thích có lẽ là phù hợp, nhưng cũng có thể hiểu là ứng viên dự tuyển vừa được chỉ định vị trí vừa do tự mình giới thiệu, mang tính dân chủ hơn

    Likes(0)Dislikes(0)
  6. Em cũng có một câu hỏi là những sinh viên mới ra trường thì nên chuẩn bị gì khi đi tìm việc ạ. Và nên chuẩn bị tâm thế như thế nào khi phỏng vấn?

    Bài này viết cũng lâu rồi nhưng vẫn mong nhận được comment của anh 🙂

    Likes(0)Dislikes(0)
    1. @Duy: sinh viên mới ra trường, các bạn sẽ có ưu điểm và khuyết điểm gì?

      Ưu điểm:
      - dễ đào tạo (vì không biết gì)
      - còn mới, còn ham làm việc, muốn chứng tỏ khả năng
      - còn trong sáng, không biết commission là gì
      - có bằng cấp

      Khuyết điểm:
      - chưa có kinh nghiệm
      - chưa có kiến thức chuyên môn
      - chưa có nhiều quan hệ công việc, quan hệ xã hội

      Như vậy, nếu trong thời gian làm sinh viên, bạn có tham gia các câu lạc bộ, chương trình sinh hoạt tập thể, tham gia một số việc làm bán thời gian, thì đó chính là ưu điểm của bạn.

      Chuẩn bị tâm thế gì hả? Thành thật (có sao nói vậy, cấm bịa, vì sinh viên mà bịa thì dễ biết lắm), cầu tiến (ham làm ham học, sẵn sàng bắt đầu từ vị trí thấp để học hỏi và thăng tiến), có mục tiêu lớn (cho nhà tuyển dụng biết mục tiêu của bạn trong cuộc đời là gì, có thể bạn không có tầm nhìn 20-30 năm, thì hãy cho họ thấy tầm nhìn 1-5 năm của bạn).

      Nếu lương là yếu tố sống còn, thì hãy bỏ qua tất cả các khía cạnh khác như cơ hội thăng tiến, cơ hội học tập, quan hệ xã hội và danh tiếng sau này của bạn để chấp nhận cày bừa như một con trâu. Nếu lương không phải là yếu tố sống còn, hãy nói điều đó trong buổi phỏng vấn, và yêu cầu một công việc có cơ hội lên chức, có thể học hỏi và phát triển nghề nghiệp của mình.

      Chúc em may mắn^^

      Likes(0)Dislikes(0)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *