Ai bà con với mấy người?

Một) Có một câu nói dân Nam kỳ rất hay xài, mà tui ít khi được nghe dân Bắc kỳ xài là câu:

Ai bà con với mấy người

Có ai ngờ đâu rằng, cái câu nói này chính là cái thứ tiếng Việt cổ, cổ lắm, từ thời Hùng Vương hay hơn nữa lận, và lần thứ hai tui nói câu này, là không biết hên hay xui, mà tụi nông dân Nam kỳ ngày hôm nay vẫn còn nói y trang cái thứ tiếng cha ông mình để lại, vốn bị dân Bắc kỳ bỏ xó từ lâu.

++ Như chữ Ai, là hồi xưa dân Việt mình xưng Ai, chứ không có nói Tui, Tao, Tớ gì hết. Bằng chứng:

  • Ai biết đâu à = nghĩa là Tui đâu có biết
  • Ai thèm giận = nghĩa là Tui đâu có thèm giận

Cái kiểu chữ Ai như trên đó, bây giờ hình như chỉ còn dân Nam Kỳ và Trung Kỳ nói thôi, còn dân Bắc Kỳ thì tui chưa nghe người nào xài hết (không biết có phải tui gặp ít người Bắc quá không…).

++ Như chữ Bà con, người Bắc không nói bà con, mà nói Họ Hàng, còn người Nam và Trung thì vẫn xài cái từ Bà con có từ thời xứ Việt mình còn … mẫu hệ.

Bằng chứng:

Trong cái chữ Bà Con đó, thì tức là người bà, là phụ nữ, là ; còn Con không có nghĩa là con, cháu, mà có nghĩa là Người.

Chữ Con có gốc nguyên của Mông Cổ, là

  • Mông Cổ: KÉ
  • Cao Miên: KÊ
  • Việt: KẺ
  • Làc: KO
  • Bru: CÔAI
  • Pacóh: NCÔH
  • Mạ: CÂU
  • Thái: KON
  • Cổ Việt Nam: CON

Vậy cặp từ Bà Con tức có nghĩa là “người thuộc bên của Bà“, theo chế độ Mẫu hệ thì người Bà con tức là người trong gia đình.

Người Nam và Trung còn xài chữ Bà Con này, còn người Bắc không xài nhiều, mà xài chữ Họ Hàng để chỉ những người trong gia đình của mình.

++ Như chữ Người. Theo dấu vết cổ để lại, thì chữ Người này chính là từ để chỉ ngôi thứ hai, tức là Mày.

  • Sơ Đăng: GÁ
  • Việt: GÃ
  • Sơ Đăng: N’GÊ
  • Giarai: NGAAI (đổi đuôi)
  • Bà Na: BNGAAI
  • Jêh: MANGAAY
  • Mường: M’WAI
  • Phillipins: M’NUI (đổi đuôi)
  • Cao Miên: M’NƯ
  • Khả Bolonens: P’NUI
  • Khả Lá Vàng: R’NUI
  • Khả Tu: MANƯIH
  • Việt Nam: NGƯƠI

Nhưng chữ Ngươi này thiếu dấu huyền, và chữ Ngươi đó thì dân trong miền Nam nếu có ai thích coi hát bội thì sẽ nghe hoài chữ:

  • Nhà ngươi = nghĩa là Mày
  • Nói cho ngươi hay = nghĩa là Nói cho mày biết
  • Ngươi đi đi = nghĩa là Mày đi đi

Sau này, dân Việt nói trại đi, thêm dấu huyền và biến nó thành chữ Người, tức có nghĩa là Mầy;mà còn lưu lại trong câu hát Người ơi người ở đừng về, vậy Mấy Người nghĩa là Mấy Mầy, nghĩa là tụi bây.

Vậy câu Ai bà con với mấy người (!) (?) có thể hiểu là: Tao không quen biết với tụi bây(!) hoặc Mầy là thằng nào(?)

++ Tóm lại: chỉ trong một câu nói mà đã chứa đựng được quá nhiều từ gốc của tiếng Việt cổ, phải chăng dân xứ Nam kỳ là cái thứ dân chậm tiến, không phát triển, ăn nói thô lỗ, hoang sơ hay dân xứ Bắc kỳ đã mất tiếng nói của cha ông?

Hai) Dạo này quan chức nhà mình mỗi lần giải quyết khiếu kiện của dân hay biểu tình đòi đất đòi công bằng thì khoái xài mấy cụm từ:

  • bà con cứ yên tâm,
  • bà con hãy ra về,
  • bà con nghe tui nói,
  • tui hứa với bà con,
  • vân vân và vân vân, đại loại là giống giống vậy…

trong đó có chữ BÀ CON để nghe cho gần gũi, nghe cho có vẻ TRONG GIA ĐÌNH, để dễ thông cảm với nhau. Và sau khi nói mấy câu đó xong, mấy ảnh cũng quên luôn lời hứa, quên luôn trách nhiệm, quên luôn cái công lý công bằng cần được cứu vãn… Cái thứ chỉ biết nói mà không biết làm, nói kiểu đó thì,

Xin lỗi, ai bà con với mấy người (!)(?)

23 thoughts on “Ai bà con với mấy người?

  1. À quên, hồi trước khoảng 2001, có quen người bạn Hải Phòng, mỗi lần hỏi nó cái gì mà nó không biết là nó nói: Ai biết! Haha…

    @pclouds: bài này tui không trích hay chôm lại của ai, mà tui tự viết ra nên không có nguồn. Những giải thích có tên của các bộ lạc, tộc người cổ hay sự biến hóa của từ ngữ đều có nguồn ở đây, trong cuốn sách của Bình Nguyên Lộc mà tui đọc đâu hồi năm bảy năm trước.

    Tin hay không tùy!

  2. Bài này và mấy bài so sánh của bạn giữa HN và Sàigòn thì thấy là kỳ thị “dân Bắc Kỳ” thậm tệ. Mình không rành về ngôn ngữ nhưng lắm nhưng có thể thấy trong bài của bạn chỉ nói thuần túy về chuyện ngôn ngữ sẽ hay hơn chứ đừng thêm những đoạn chửi bới bóng gió và chụp mũ vào. Ngay cả các thứ tiếng dân tộc người ta vẫn gìn giữ đấy thôi.

  3. @Hoang Tran: cám ơn bạn đã ghé qua và để lại comment!

    Thiệt ra, tui kì thị bắc kì thiệt, anh bạn nói không có sai.

    Thân!

  4. thich bai nay nhat, hihi. Mai mot ranh ghe qua GLP nha, tui minh ba`n luan mot chut ve ngon ngu hen, haha. Da quyet dinh lay ve’ di dau chua? 31aug bi expired points do 😀

  5. ví dụ em nói chuyện với bạn em -> cãi nhau -> chửi nhau -> mà ko thể đi ra kết luận cuối đc em cũng sẽ bảo
    “tao ngu” – “mày đúng rồi”, “mày giỏi quá”…

    ko ai ngu mà nhận mình ngu đâu anh à

  6. @Hoa: thôi, ghé qua quầy C mắc cỡ lắm, hehe, dạo này Lực lèng èng dữ lắm Hoa ơi, hết “phong độ” như hồi trước rồi, hí hí. Nói chứ, để qua tháng tám lấy vé đi Phú Quốc chơi, hic, tháng bảy bận dữ… đang tính lượn lờ đây, hà hà… mà ngặt một nỗi là chưa tìm được người đi chung, hí hí…

    Cám ơn Hoa đã khoái bài này, tui còn tính viết nữa, mà bữa chiều làm biếng quá, hehe… bữa nào gặp bàn luận cho dzui heng!

    @Gman: em gặp hết người trên đời chưa mà kết luận câu “không ai ngu mà nhận mình ngu”? Anh e là còn đó, nhiều!

    Ý em là, trong khi anh tự nhận dân miền Nam thua kém thì cũng đồng thời anh chê bai xứ khác, phải không?

  7. đọc thì phải đọc cho hết, mấy ông bắc kỳ mới nghe nói đụng đến là đã nhảy dựng lên.
    Cái ý nó nằm ở đoạn cuối, công nhận là có chửi, thẳng chứ ko phải bóng gió. Còn chửi ai thì ai cũng biết.
    Ủng hộ bài này.

  8. Nói như vầy mà kiu người ta hông nhảy đong đỏng lên sao được “dân xứ Bắc kỳ đã mất tiếng nói của cha ông?“.
    Hehe, ai đó đi Phú Quốc thì cho tui đu cánh may bay theo với nha. Mà hồi xưa ai nói ax “phong độ” mà kiu bây giờ hông được như xưa vậy ta ??? Khà khà (nói xong xách guốc chạy)
    @ Hoa: Lâu rồi hông gặp nhưng mà đọc blog thấy Hoa vẫn khỏe mạnh xinh tươi hen.

  9. @Babycat: cái câu đó là câu nghi vấn, đâu phải câu khẳng định đâu người đẹp…

    Em xã à, hic, đừng có chà đạp anh như vậy chứ, chừa chút mặt mũi cho anh xã làm ăn cái đi, hehehe…

    Rồi nha, người nhớ đó, tui đi thì tui rủ người, người mà không đi thì đừng trách sao tui bạc tình nha, hehehe…

    Cái bạn Bông của chúng ta đó, mười ba năm rồi vẫn như vậy à em xã, tóc cột sau ót, mặt tròn tròn, cười mỉm mỉm, lâu lâu hung dữ bất thường nhưng mà tính tình thì yểu điệu khỏi ai bằng, hehehe… Mà ngộ thiệt nha, hông thấy già đi, hahaha, sợ thiệt, kiểu này chắc có thần dược xuân tình, hay là hồi nhỏ cái mặt đã bị già trước tuổi rồi, hehehe… (nói xong xách dép chạy…)

  10. Tui hỏi “nguồn” của mấy cái lý giải chữ, như “bà con”. Cám ơn nhiều

  11. Hi bạn Ngân (babycat), lâu quá không gặp, bữa nào rảnh đi uống cafe nha. Rủ thêm bạn Lực đi theo để … trả tiền, hihi (gậy ông đập lưng ông).
    Nếu lấy đi PQC vẫn còn 15.000points, lấy thêm đi Dalat or NhaTrang nữa đi. Lấy để dành năm sau đi tuần trăng mật khỏi phải mua 😀

  12. @bạn HOA: rất hân hạnh được mời café hai người đẹp!

    Bạn Hoa ép người nha, kêu người ta lấy vé máy bay free cho đã rồi còn dụ đi nhiều nữa, hic… quê rồi 15/8 lên lấy vé bay dzòng dzòng chơi, hehe, thời buổi xăng mắc tiền mà mình có vé bay free, sướng gì đâu… Hoa à, lấy vé tên người khác được hông, hehe…

    P.S: sao Hoa biết năm sau Lực có vợ??? Tui ế rồi ai thèm, hic…

  13. Chữ đó đúng phải là TRANG, mà tại người mình nói ngọng riết rồi thành Chang đó em!

    Anh viết thì viết là TRANG, nhưng mà phát âm thì hay nói là CHANG!

  14. từ từ rồi em sẽ đưa bằng chứng chính xác, nhưng mà bi h` anh cứ vô google search :”y chang ” voi “y trang” di hehe

  15. Nếu em chỉ dựa vô google để nói thì em thử google từ “Quốc Gia” với “Quấc Gia” đi, theo đó thì em nghĩ chữ nào là chữ đúng?

    Chỉ cần 2 cái Sai thì sẽ thành một cái [Sai trở thành] Đúng, ở đây có tới mấy chục triệu cái Sai, thì cái [dĩ nhiên] Đúng còn nói gì được nữa…

  16. cũng giống như viết tiếng Anh thì phải bỏ dấu tiếng Việt hết vậy đó. Lý do đơn giản là “vì ai cũng làm vậy”  (một trường hợp điển hình cho tâm lý bầy đàn)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *