Blog của một Người Sài Gòn

Cười một cái, rồi bước tiếp!

Sep 02

DemifantasyGia Vị Cuộc Sống 4 Comments

Một
Bàn tay
Khe khẽ nắm
Chưa kịp ấm hơi
Đã chơi vơi, vụt mất
Ta nhẹ cười rồi bước tiếp
Thêm một lần đánh rơi hạnh phúc
Thì thôi vậy ta tìm về ngày cũ
Khi trong đời mình chưa thực có mùa thu

Thương Mại Điện Tử ở Việt Nam – Ghi ngắn

Aug 31

DemifantasyCuộc Sống Quanh Mình 2 Comments

Từ hồi mở blog tới bây giờ (đâu khoảng 7 năm) thì chắc đây là lần đầu tiên tui có một bài viết liên quan tới chuyên môn của mình, hehe, thiệt là ngại quá đi à.

Câu hỏi: Theo bạn thì thương mại điện tử ở VN là gì?

Tui hỏi thiệt đó, đừng nghĩ tui giỡn! Theo bạn thương mại điện tử ở VN ngày hôm nay là cái gì?

Sẽ có rất nhiều câu trả lời rằng thương mại điện tử ở VN
- là facebook
- là 5giây
- là 123mua
- là bán hàng qua mạng
- là giới thiệu sản phẩm/dịch vụ qua trang web
- là sàn giao dịch trên mạng
- và là linh tinh xà bần các thứ mà những con người Việt Nam ưu tú có thể nghĩ ra.

Và tui không chắc là hên hay xui, tất cả những câu trả lời trên đều: ĐÚNG. 100% chính xác với thực trạng thương mại điện tử ở VN hiện nay.

Trong khi thực tế, thương mại điện tử được nhắc đến như sau: là một công cụ kinh tế được tạo ra nhờ internet, qua đó nó tiết kiệm được chi phí cố định, rút ngắn thời gian chọn lựa sản phẩm, tạo cơ hội bán hàng và mua hàng 24/24, mở rộng thị trường và đẩy nhanh sự luân chuyển của dòng tiền (qua việc hạn chế sử dụng tiền mặt).

Trong thương mại điện tử, người bán và người mua không gặp nhau, không mặc cả, không dùng tiền mặt và không có giới hạn không gian/thời gian của việc trưng bày/bán hàng/mua hàng của cả hai bên.

Nhưng đó là lý thuyết, và đó là cách làm của thế giới, không phải của Việt Nam. Chúng ta đang tự tin làm thương mại điện tử theo kiểu Việt Nam, có rất nhiều điểm yếu mà nếu nhân rộng điểm yếu này thì tui e rằng thương mại điện tử sẽ chính là con dao hai lưỡi mà cả hai bên người mua và người bán đều … nắm đằng lưỡi.

1/ Thương mại điện tử chỉ là một công cụ bán hàng

Hay có một cách nghĩ/nói/làm khác: thương mại điện tử là một kênh bán lẻ trực tuyến.

Tức là, có nó (thương mại điện tử) cũng tốt, không có nó cũng không sao.
Tức là, có điện thì mới mua/bán được, không có điện là khỏi mua khỏi bán.

Nói vậy là lòi ra liền cái khuyết điểm bự tổ bố của nó: chỉ hoạt động khi có điện.

Ưu điểm thì nhiều:
- người bán có thể bán được 24/24
- không chiếm dụng mặt bằng để trưng bày hàng (chỉ cần kho để chứa hàng và đóng gói)
- không chiếm dụng bãi đậu xe, không bị kẹt xe, kẹt quầy tính tiền
- không sợ tiền giả, tiền rách
- bán hàng/mua hàng luôn luôn được ngân hàng bảo chứng và có thể tìm lại dấu vết (tracking)
- mở rộng thị trường không giới hạn, miễn sao bạn hỗ trợ đủ ngôn ngữ để giao tiếp với khách hàng.

2/ Thực hành thương mại điện tử – trình bày hàng hóa

Điều tiên quyết là mình phải có một cái trang bán hàng (website).
Thứ hai là phải có một tài khoản ngân hàng (bank account).
Thứ ba là phải làm việc với một cổng thanh toán (payment gateway).
Thứ tư là phải đăng ký một tài khoản bán hàng với ngân hàng (merchant account)

Sơ sơ vậy đi. Nhưng không, người Việt Nam đang làm thương mại điện tử rất ngộ.

Manh mún nhỏ lẻ: các bạn 1/ đăng ký vô một cái diễn đàn, 2/ viết bài mới rao bán hàng, rồi 3/ nhận đặt hàng qua điện thoại/tin nhắn/email, 4/ rồi chờ tiền chuyển qua ngân hàng, hoặc 5/ đem đi giao đâu đó nếu…gần nhà mình rồi thu tiền/thối tiền tại chỗ.

Doanh nghiệp: thuê viết một trang web với bộ mã nguồn (source code) miễn phí như Joomla/ osCommerce/Zencart, rồi gắn thêm plugins miễn phí hoặc hack được vô, rồi tô vẽ giao diện màu sắc, gắn flash lên cho chớp chớp. Sau đó là up hàng lên trang web đó với tốc độ cập nhật về số lượng hàng hóa/màu sắc/tồn kho và giá cả là một năm một lần. Sau đó là thực hành các bước 3,4,5 giống y các bạn làm manh mún nhỏ lẻ.

3/ Thực hành thương mại điện tử – mua và bán hàng

Thay vì người mua và người bán sử dụng tiền điện tử (giao dịch qua ngân hàng, phải trả phí), hầu như 98% (số liệu thực tế của một trang web bán hàng mà tui đang làm) lượng giao dịch của các thương vụ mua bán trên mạng đều là thu tiền trực tiếp khi giao hàng (CoD – Cash on Delivery)

Điều này xảy ra vì nhiều nguyên nhân:
- sự yếu kém của hệ thống ngân hàng. Việt Nam chưa có một hệ thống liên ngân hàng hoàn chỉnh (core banking), do đó, chủ tài khoản của ngân hàng này chưa thể kết nối và giao dịch được với các chủ tài khoản ở các ngân hàng khác.
- tâm lý nghi hoặc của người mua – ai biết mình chuyển tiền cho nó xong nó có bán hàng cho mình không? Chúng ta luôn tự hào rằng Việt Nam là một quấc gia luôn đùm bọc, tôn trọng, yêu thương và tin tưởng lẫn nhau, nhưng cứ nhìn vô thương mại điện tử của Việt Nam là chúng ta thấy câu nhận xét trên là tầm bậy liền.
- sự ngại tốn chi phí cho các giao dịch thông qua ngân hàng. Thông thường người bán phải trả một khoản phí khoảng 1.5% đến 2.2%/tổng giá trị thanh toán cho mỗi giao dịch nhận tiền qua tài khoản từ phía người mua chuyển vô tài khoản của mình. Người mua cũng sẽ phải trả phí duy trì thẻ thường niên, và cũng sẽ phải trả 1.5% cho mỗi giao dịch thành công cho ngân hàng.

——————————

Đang viết tự nhiên mất hứng, chắc tại vừa viết vừa chat, thôi để lại, bữa nào tui có hứng thì moi bài này lên viết tiếp vậy, hihi!

Dạo này mấy bạn bắt đầu phát tiết cái (ngu) đã giấu mấy chục năm nè!

Aug 28

DemifantasyfOr fuN 3 Comments

Giấu lâu quá chịu hết nổi, các bạn ấy đem khoe cho bà con thưởng lãm.

Con cám ơn cô chú, nhờ mấy câu nói của cô chú mà cuộc sống con đỡ stress hơn… Nghe mấy cô chú phát biểu y như đi coi tấu hài rẻ tiền, hahaha…

Những phát biểu ở “đỉnh cao trí tuệ” của ban lãnh đạo Việt Nam

Cái này vui: Vụ chặt phá rừng thông làm sân Gôn: “Bên Mỹ có cả ngàn sân gôn” có sao đâu ?!

Sàigòn là gì trong mắt em?

Aug 28

DemifantasyCuộc Sống Quanh Mình Sàigòn 12 Comments

Sàigòn, như rất nhiều người đã nói về nó: “chẳng có cái gì để nhớ thương lưu luyến, chẳng có cái gì để mong ngóng đợi chờ, đó chỉ đơn giản là một nơi chốn để đi về, để mưu sinh và để tìm đường tiến thân trong xã hội!”

Nghe câu nói đó, giống câu một cô gái nói về một người đàn ông nào đó: tao chỉ đi với hắn vì hắn cung phụng cho tao thôi, chứ yêu đương gì cái thứ đó.

Nghe câu nói đó, giống câu một nhân viên nói về một công việc của mình: tui làm là vì lương cao thôi chứ chỗ đó có cái khỉ khô gì đâu hay ho.

Nghe câu nói đó, cảm giác hoàn toàn giống như một thằng chồng bị con vợ của nó lừa dối và phản bội: tui ở với anh là vì cái này cái nọ, chứ thiệt ra tâm hồn tui là dành hết cho người ở quê nhà kìa.

Phũ phàng vậy sao? Lợi dụng nhau vậy sao? Nghe sao mà chạnh lòng quá vậy nè. Em đến rồi đi hay em ghé qua và em sẽ ở lại?

Bạn tui từ nhiều nơi khác đến Sàigòn, trong nhiều câu chuyện của họ thì quê nhà hiện lên như một bức tranh cổ tích, đẹp đẽ và đầy màu sắc, đầy sự cuốn hút và sôi nổi, lôi cuốn người nghe. Người từ non cao thì kể về núi rừng, người từ duyên hải thì kể về biển khơi sóng cả, người từ sông nước thì kể về chiếc xuồng ba lá, về mùa cá linh, những câu chuyện nào cũng hay, cũng gợi nhớ một miền quê xa ngái mà thấm đượm nỗi yêu thương.

Tui cũng muốn kể về quê tui, nhưng tui chẳng có gì khác lạ để nói về Sàigòn, vì ai cũng đang thấy nó, đang sống trong nó và đang cảm nhận nó, một cách khô cằn và gượng gạo. Tui không kể được về những con hẻm Sàigòn, vì những con hẻm mà bạn bè tui đang ở đã quá chật chội và oi nồng. Tui không kể được về những con đường Sàigòn hồi xưa vì những con đường mà bạn bè tui đang đi hàng ngày đã quá chen chúc và hỗn tạp. Tui không kể được về những góc đường Sàigòn đầy cây xanh bóng mát vì nhìn quanh những gốc cây bây giờ đầy mùi xú uế. Tui không kể được về những con người Sàigòn mà tui yêu mến và ngưỡng mộ vì Sàigòn ngày nay đầy lưu manh và đạo tặc.

Vậy thì phải rồi, tui trách được điều gì, khi mà người ta nói rằng Sàigòn có gì đâu mà lưu luyến. Thân ở nơi này mà hồn thì cứ mong ngóng về một miền quê xa ngái, nên những gì diễn ra xung quanh mình cũng chỉ là những hình ảnh loang loáng trôi qua, mắt vẫn nhìn nhưng tâm không thấy, tay vẫn làm nhưng không đặt để những yêu thương, chân vẫn đi nhưng chẳng nhớ được tên đường, và miệng vẫn cười, môi vẫn nói nhưng đều vì miếng cơm manh áo.

Bây giờ chén cơm gạo trắng tinh ăn với thịt cá ê hề ở Sàigòn làm sao sánh bằng củ khoai lang nướng thơm lựng ở ngoài quê hồi con nít, phải không em!

Vậy đó, cứ mỗi lần một ai đó nói rằng: Sàigòn này chẳng bằng quê em, thì tui chỉ cười, mà không nói, vì tui biết rằng, người ta luôn mong ngóng về những gì đẹp đẽ và không thực tế!

Sàigòn không đẹp đâu em, nhưng Sàigòn nuôi sống hơn tám triệu con người!

Ghi ngắn: một (trong những) lý do khiến người Việt yếu hèn

Aug 27

DemifantasyCuộc Sống Quanh Mình 6 Comments

Đó là cái văn hóa (hay còn gọi là thói quen của đám đông) không dám/không muốn nói thẳng.

Một cái biểu hiện rõ ràng của văn hóa (thói quen) này là chữ Tùy hay chữ Hên Xui.

Giờ đây, người Việt Nam có xu hướng xài chữ Tùy để trả lời cho các câu hỏi Có/Không.

Ví dụ:
- Bạn có rảnh không? Tùy (coi rảnh để làm gì có lợi cho mình không?)
- Bạn có tiền không? Tùy (coi mày có mượn tao không?)
- Đi cafe hông? Tùy (coi đi chỗ mình có thích không?)
- Bạn có làm được công việc này không? Tùy (coi mình có lợi lộc gì hay không?)
- Bạn biết về cái gì đó không? Tùy (coi nó có nhờ mình làm cái đó không)

Điều này xuất phát từ tập tính định canh định cư của người á đông nói chung, và xuất phát từ văn hóa làng xã của người Việt Nam nói riêng.

Khi mà chúng ta phải gắn bó cuộc đời mình, ngôi nhà mình, công việc của mình với một nơi chốn, một cộng đồng một cách quá chặt chẽ, thì chúng ta có xu hướng lệ thuộc và dựa dẫm vào những điều đó.

Và khi đã có tâm lý dựa dẫm, tất nhiên chúng ta phải dè chừng và quan sát lẫn nhau. Chúng ta sợ phải từ chối một cái gì đó, một ai đó, khi mà trong quan niệm của người Việt thì từ chối nghĩa là phủ nhận, mà phủ nhận tất nhiên sẽ hàm ý tiêu cực.

Người Việt sợ, rất sợ những hành động làm cho người khác nghĩ rằng mình là một người “tiêu cực”, hay nói rõ ràng hơn là chúng ta sợ làm mất lòng người xung quanh.

Từ đó nảy sinh một tập tính làng xã: trong lòng không thích nhưng miệng không dám nói ra.

Và khi chúng ta phát triển từ làng xã thành những đô thị hiện đại, nét văn hóa đó vẫn không hề thay đổi, mà nó còn phát triển thêm dưới nhiều góc độ khác nhau.

Thí dụ:

- Tui hỏi thằng bạn: mày có thích chơi với cái đám kia không? Nó thì không thích cái lũ nhậu nhẹt bừa phứa, nhưng trước mặt mọi người thì nó chắc chắn không dám nói rằng nó không thích, tại vì nó mà nói không thích thì bạn đâu ra cho nó chơi, cho nên nó nói: ờ, tao thấy tụi nó chơi cũng được.

Thế thì chết mẹ rồi! Mày không thích tụi nó, nhưng mà mày nói tụi nó chơi được, và mày vẫn đi chơi với tụi hổ lốn đó, vậy mày là cái đ… gì?

Thằng bạn tui nó nói: tao không thích, nhưng đó là quan hệ xã giao, tao phải đi lại với tụi nó.

Chính cái tính linh hoạt đó của người Việt Nam đã dẫn đến một nét văn hóa rất Việt: tùy tiện và bừa bãi.

Chúng ta không thích một điều gì đó, nhưng chúng ta vẫn chấp nhận nó, và chúng ta ngụy biện rằng sống phải linh hoạt, phải thích nghi, phải thay đổi vân vân, để qua đó chúng ta đạt được mục đích của mình.

Đó là yêu ghét không rõ ràng. Đó là tùy tiện. Đó là Tâm không Trung Chính. Đó là Ngôn không Thuận.

Hay theo Khổng Phu Tử thì đó là tiểu nhân.

Hành động đó không phải là của người có học, mà đó là xảo ngôn và ngụy biện cho những mục đích yếu hèn, dựa dẫm và lợi dụng lẫn nhau trong cái văn hóa lớn lao của đất nước chúng ta: văn hóa làng.

Và nếu cả một đất nước này tiểu nhân chiếm đa số, thì đó có phải là một (trong những) lý do khiến người Việt yếu hèn hay không?